Punch కంటే పనికి మాలిన వాళ్ళమా?

ఈ మధ్య జపానులో ఒక జూ లో పంచ్ అనే ఆరు నెలల కోతి పిల్ల వీరగాథలు వింటున్నాము.పుట్టగానే అమ్మ వదిలేసింది.ఆరు నెలలు జూ వాళ్ళు చూసుకొని చిన్నగా ఆకోతుల గుంపులోకి వదిలారు.అవి చేర్చుకోలేదు.అప్పుడు దానికి ఒరాంగుటాన్ కోతి బొమ్మ ఇచ్చారు.అప్పటి నుండీ ఆ కోతి పిల్లకు కష్టమొచ్చినా ఆ బొమ్మే,నష్టం వచ్చినా,ఇష్టం వచ్చినా,భయమేసినా,బాధ వేసినా,నిద్రొచ్చినా,మెలకువ వచ్చినా ...ఆ బొమ్మే సర్వస్వం అయింది.కానీ ఆ కోతి పిల్ల నిరాశ పడలేదు.నీరుగారి పోలేదు.పరిస్థితులను తనకు అనుకూలంగా మలచుకుంది.ఇప్పుడిప్పుడే మిగిలిన పెద్ద కోతులు దానిని ఆదరిస్తున్నాయట! ఎంత స్పూర్తి దాయకం కదా దాని జీవితం!అనాధ అని సెల్ఫ్ పిటీ ఫీల్ కాలేదు.ఎవరి సహాయం లేకుండానే సర్వైవ్ అయింది.అప్పుడెప్పుడో డార్విన్ చెప్పాడు కదా!in the struggle for existance survival of the fittest అని.ఈ స్టేట్ మెంటుకు ప్రతీకగా నిలిచింది. అది ఒక ఆరు నెలల కోతి పిల్ల.మనకున్నంత తెలివి తేటలు లేనిది.కానీ ఎంత ధైర్యం చూపించింది.అది ఆధార పడిన కోతి బొమ్మ ది బెస్ట్ కాకపోవచ్చు,కానీ ఆల్వేస్ బెటర్ ఆప్షన్. దానీ సహాయంతో నిలదొక్కుకుంది.తన తోటి కోతులతో స్నేహ హస్తం చాస్తూ వాటిలో ఒకటవుతుంది. మనమూ ఉన్నాము.ఎవరైనా వద్దన్నా,ఏ చిన్న కష్టమొచ్చినా బర్రెల్లాగా ఏడుస్తాము.డిప్రెషన్ అని ఆరు నెలలు తలుపులు మూసుకుని,బయట ప్రపంచంతో సంబంధాలు కట్ చేస్తాము.దేవదాసు టైపులో కుడి ఎడమైతే పొరపాటు లేదోయ్ అంటూ దీనంగా పాడుకుంటాము. నిజంగా సెల్ఫ్ పిటీ, నెగటివిటీ అంత అవసరమా.జీవితంలో ముందరకు అడుగులు పడాలి.ఎక్కడా,ఏ విషయానికీ ఆగిపోకూడదు.

Step by step…till the last step

మనము ఏదైనా క్షుణ్ణంగా నేర్చుకోవాలి.ఊరికినే దాటుకుని పోతామంటే కుదరదు.అలాంటిది నిలవదు,నిలబడదు. ఉదాహరణకు తెలుగు నేర్చుకోవాలి అనుకో.అ,ఆ ల నుంచి మొదలు పెట్టాలి.అచ్చులు,హల్లులు అయిన తరువాత గుణింతాలు నేర్చురోవాలి.చిన్నగా పదాలు,పద్యాలు,వచనాలు,వాచకాలు,సంథులు,సమాసాలు దాకా రావాలి.ఆ తరువాతే గ్రంథాలూ,ప్రబంథాలూనూ! గుడి,గుడి దీర్ఘాలూ అన్నీ దండగ,అన్నీ దాటుకుని పోదాము అనుకుంటే ఎక్కడో ఒకక్కడ బోళ్ళా పడతాము.పునాది పటిష్టంగా లేకపోతే చిట్ట చివరన ప్రశాంతంగా ఎక్కువ కాలం మనలేము. కాబట్టి మన జీవితానికి సంబంథించి తీసుకునే ప్రతి విషయం,ప్రతి నిర్ణయం బాగా ఆలోచించి,ప్రణాలిక వేసుకుని పాటించాలి.ఎందుకంటే ఏదీ ఆషామాషీగా రాదు.కొన్ని సార్లు నిజంగా మనసు పెట్టి కష్టపడినా దక్కదు.అలాంటిది మన కష్టం,మన నిబ్బరం,మన నిజాయితీ లేకుండా ఏదైనా దక్కినా దాని విలువ నిజంగా మనం తెలుసుకోలేము,నిలబెట్టుకోలేము. కష్టపడినవాడు ఎప్పుడూ నష్టపోడు.నిజాయితీ విలువెరిగినవాడు నీరుగారిపోడు.ఖచ్ఛితంగా జీవితంలో నిలదొక్కుకుంటాడు.

గుడిలో ప్రదక్షిణలు గబ గబా

మనము మాములుగా గుడికి వెళితే ప్రదక్షిణలు చేస్తుంటాము కదా!ఎందుకు?పవిత్రమయిన స్థలానికి వచ్చాము.మూలవిరాట్టు చుట్టూ తిరుగుదాము.అక్కడ ఎక్కువ సేపు గడుపుదామని కదా! కానీ కొంత మంది ఉంటారు.రయ్ రయ్ మంటూ ఉరుకులు,పరుగులు మీద తిరుగుతుంటారు.ప్రక్కన వాళ్ళని పట్టించుకోరు.వాళ్ళదారికి అడ్డం ఎవరైనా వస్తే చాలు.విసుగు,చీదర,కోపం,అసహనం వాళ్ళ మొహాలలో తాండవం చేస్తుంటుంది.మనము గుడికి వెళ్ళేదే వాటిని పోగొట్టుకునేదానికి కదా!ప్రదర్శించే దానికి కాదు గదా! ఇంకో వర్గం సాయంత్రం షికారుకు వచ్చినట్లు వస్తారు.చేతిలో సెల్ఫోనులో నాన్ స్టాప్ మాట్లాడుతూ,చాటింగ్ చేస్తూ,బ్రౌస్ చేస్తూ!నిజంగా నిబద్ధతతో ప్రదక్షిణలు చేసేవారికి అందరికీ అనవసరపు డిస్ట్రాక్షన్స్ కదా! మనము ఆలయాలకు పోయేది మనశ్శాంతి కోసరము ముఖ్యంగా.మనకు విజ్ఞత,వివేకము,ఆత్మశాంతి ప్రసాదించమని స్వచ్ఛందంగా ఆ పరమేశ్వరుడిని కోరుకునేదానికి కదా! కాబట్టి నాలుగు ఘడియలు అలా ఉండగలము అనుకుని పోతే మంచిది అని నా అభిప్రాయము.హడావుడి,హంగామా,గందరగోళం,గలభా లేకుండా.

మరీ మూడు చుక్కల ముగ్గా?

మాములుగా మనము ఇంటి ముందర చిమ్ముకుని,ముచ్చటగా ముగ్గు వేసుకుంటాము.శుభ్రత,కళగా ఉండాలి అని.కానీ పోను పోనూ అది పోటీ అయిపోతుంది...ప్రక్క వాళ్ళతోటి,ఎదురింటి వీళ్ళతోటి.నాలాంటి వాళ్ళు అసలు మొదటి నుంచీ పోటీలో ఉండరు.ఎందుకంటే మూడు చుక్కల ముగ్గు కంటే పెద్ద ముగ్గు రాదు కాబట్టి.దానికి కూడా పాలుమాలి ఒక నక్షత్రమో లేక ఒక పద్మమో వేసి వచ్చేస్తాను కాబట్టి ఎంత పెద్ద పండగ అయినా! కొంత మంది వాళ్ళ ఇంటి వాకిలే కాకుండా,ప్రక్క ఇంటి వాకిలి కూడా ఎంక్రోచ్ చేస్తూ ఉంటారు ముగ్గుల కోసం.పోను పోనూ అది ఒక తపన లాగా అయిపోతుంది.ఈ రోజు పదహారు చుక్కల ముగ్గు వేసాము,రేపు ఇరవై ఆరు చుక్కల ముగ్గన్నా వేయాలి.అందరూ ఖంగు తినేలా చెయ్యాలని. ఎవరి పిచ్చి వాళ్ళకానందం అనుకో!కానీ మనకు అది ఒక్కటే కాదు కదా పని?పొద్దున లేస్తే సవాలక్ష పనులు ఉంటాయి.గంటలు గంటలు వీథి వాకిట్లో ముగ్గులు వేస్తూ కూర్చుంటే,మిగిలిన పనులు ఎవరు చేస్తారు?ఏదో ఒక కర వేసి ఇంట్లోకి రాకుండా. ఏదో పండగకో,పబ్బానికో మంచిగా,పెద్దగా,ఆకర్షణీయంగా వేస్తే సరిపోతుంది అని నా అభిప్రాయము.ముగ్గు పిండి చేతులో ఉంది కదా అని ముప్పొద్దులూ ముగ్గులు వేస్తూ కూర్చోకుండా ఇంటి ముందర. మనము పండగకో,పబ్బానికో ,శుభకార్యానికో పప్పు,పాయసము,వడలు,పులిహోర చేసుకుంటే బావుంటుంది.అన్నీ వెసులుబాటులో ఉన్నాయి కదా అని రోజూ చేసుకుని,చేసుకున్న పాపానికి తింటూ కూర్చుంటే ఏమవుతుంది?భుక్తాయాసం,భుజగశయనం,బానపొట్ట వేసుకుని,అడుగడుగుకీ బుసలు కొట్టుకుంటూ తిరగాల్సి వస్తుంది. ఇంతకీ నేను చెప్పేది ఏందంటే అతి సర్వత్ర వర్జయేత్ అని మాత్రమే!సమయాన్ని సరిగ్గా,సమయస్పూర్తితో వాడుకోవాలి.సమయపాలన ఉండాలి.ఎంతలో ఉండాలో అంతలో ఉంటూ,ఎంత శ్రమ పడితే చాలో అంతే శ్రమ పడితో శ్రేయస్కరము.ఊళ్ళోవాళ్ళ కోసరము కాకుండా మనకోసం బ్రతికితే చాలు.

పనిదొంగల పరాకాష్ఠ

సహజంగా పనిదొంగలను మనము ఇండ్లలోనే తయారుచేస్తాము.అది ముమ్మాటికీ నిజం.చాలాసార్లు అతి ప్రేమతో,అంతా మనవాళ్ళే కదా అనుకుంటూ.ఆఖరికి వాళ్ళు కొరకరాని కొయ్యలు అవుతారు. చిన్న పని చెప్తే చేయడం నామోషీ అనుకుంటారు.సరే అని పెద్దపని చెబితే ....అస్సలు నేను ఉండాలనా,ఊడాలనా..ఇంత పెద్ద పనులు నేను ఎక్కడ చేస్తాను అని అంటారు.ఇంక బాగా ఆలోచించి,ఒక మోస్తరు పెద్ద పని చెప్తాము.నీవు ఆ పని గురించి మరిచి పో.అయిపోయింది అనుకో అని భరోసా ఇస్తారు.ఇన్నాళ్ళకు మనవాళ్ళు పనిమంతులు అవుతున్నారు అని మురిసిపోతాము.ఆ రోజు రానే వస్తుంది,పోనూ పోతుంది.షరా మామూలే!పని మటుకు కాదు.ఏంది అని అడిగేలోపలే తమను తాము తిట్టుకుంటారు.నావల్ల నీకు ఏమీ లాభం లేదని వాపోతారు.కనీసం తిట్టి,ఆక్రోశం తగ్గించుకునే అవకాశం కూడా ఇవ్వరు. లేదా...ఎన్టీఆర్ సినిమా విడుదల.ఎంత మంది టిక్కెట్లు దొరక వెనక్కి వెళ్ళిపోయారో తెలుసా!నేను తెలివిగా క్యూలో వాళ్ళ భుజాలమీద నడిచివెళ్ళి టికెట్టు సంపాదించాను.ఒళ్ళు హూనమైపోయింది అని సెలవిస్తారు. కొంత మంది ఉంటారు.రావడం రావడం ఏదో ఒక పనిలోకి దూరిపోతుంటారు.వీళ్ళు మటుతు తలపైన తుపాకీ పెట్టి బెదిరించినా తొణకరు,బెణకరు.నీ ఇష్టం వచ్చింది చేసుకో!నేను మాత్రం కదలను అని కూర్చుంటారు. వీళ్ళకి ఇంకో ప్రతిభ కూడా ఉంటుంది.నేను నీ కంటికి అసలు ఆనను.నాకు పనులు చెప్పనే చెప్పరు.చెబితేకదా ఎవరైనా నేర్చుకునేది అని మనపైనే నిందలూ,నిష్టూరాలు. అలకలకైతే ఇంక కొరవే ఉండదు. మనకు పోను పోనూ ఎంత విసుగు పుడుతుందంటే...ఇంకో రెండు నిముషాల్లో ప్రాణం పోయేటట్లు ఉంది అన్నామే అనుకో....కాళ్ళకి,వ్రేళ్ళకీ తాళ్ళప కట్టుకుని పడుకో.ఆ పనికి మాలిన పనులు అన్నీ చేయలేను,నా వల్లకాదు అని అంటారేమో అని.

ఎప్పుడు,ఎక్కడ,ఎలా,ఎంతలా….

ఎవరికీ సరిగ్గా స్పందించడం రాదని నా నమ్మకం.ఎందుకంటే నా దగ్గర చాలా సాక్ష్యాలు ఉన్నాయి. ఎవరైనా బాగున్నారా అని అడిగారు అనుకో!ఏమీ,ఇక్కడ ఎవరికీ మాయరోగాలు ఏమీ లేవు అన్నట్లు చూస్తారు కొంతమంది.ఇంకొకరు మొదలు పెడతారు.మొన్న దగ్గాను.నిన్న తుమ్మాను.ఆ మొన్న ఆకలి అయితే కుంభాలు,కుంభాలు లాగించాను అని.అడిగిన వాడు ఎందుకు అడిగామురా స్వామీ అంటూ చెంపలేసుకోవాలి.వేరొకరు నిర్వికారంగా,మనము ఏమీ అడగనట్లు,వారు ఏమీ విననట్లు శూన్యంలోకి చూస్తారు. నా మటుకు నాకు ఎందుకు,ఎప్పుడు,ఎవరిపైన,ఏ రేంజ్లో కోపం వస్తుందో నాకే తెలియదు.ఎవరైనా బాగున్నారా అంటే ఒక్కొక్కసారి వ్యంగ్యంగా అంటున్నారు అనిపిస్తుంది.చంపుతాము,నరుకుతాము అని వస్తే..।పాపం!ఎంత ఫ్రస్ట్రేషన్లో ఉన్నాడో!ఎందుకు అంత కోపం వచ్చిందో తెలుసుకుని శాంత పరుస్తాము అనిపిస్తుంది. బిడ్డలు తప్పు చేస్తే నిజంగా కోపం రాదు అమ్మలకు.కానీ కోపపడినట్లు నటిస్తారు,పిల్లలకు భయం తెలిసేదానికి. మనము ప్రతి ఒకళ్ళకూ,వాళ్ళ చేష్టలకూ స్పందిస్తూ పోతే మనకంటూ ఒక జీవితం ఉండదు.కాబట్టి ఖచ్చితంగా కొందరి మాటలు,చేతలు ఇగ్నోర్ చెయ్యాలి .తప్పదు.మన మంచి కోరేవారి అభిప్రాయాలకు విలువనివ్వాలి.

సమయానికి లేనిది…..

మా బాబు(నాన్న)చిన్నప్పుడు విసుకుగా ఉంటే తరచూ ఈ మాట అనేవాడు.సమయానికి లేనిది చంక నాకనా!అని.అంటే అంత ఫ్రస్ట్రేషన్ అన్నమాట.ఎంతైనా సీత కష్టాలు సీతవి,పీత కష్టాలు పీతవి కదా! మనము గోచీ కొనేదానికి కూడా ఇబ్బంది పడుతుంటాము.మన శ్రేయోభిలాషులు(!)ముప్పై ఏళ్ళ తరువాత వచ్చే షష్టి పూర్తికి పట్టు వస్త్రాలు చదివించాలని చాలా గట్టిగా ఫిక్స్ అయిపోతారు.ఆ రోజుల్లో భాక్రా నంగల్ ప్రాజెక్ట్ ప్రణాలిక లాగా వేస్తారు.ఇప్పటి నుంచే బాంకులో రికరింగ్ డిపాజిట్ మొదలు పెడతామంటారు. ఇంకో వర్గం ఉంటుంది.వాళ్ళకు మన కష్టాలూ,కడగళ్ళూ అన్నీ తెలుసు.గూఢాచారి జేమ్స్ బాండ్ 007 కూడా వీళ్ళ ముందు దిగదుడుపే!కానీ మనము కొంచెము సర్దుకున్న తరువాత వచ్చి వాళ్ళ నటనా కౌశలము అంతా చూపిస్తారు.ఒక్క మాట చెప్పి ఉండకూడదా?కనీసం ఒక్క సైగ చేసి ఉన్నా రెక్కలు కట్టుకుని వాలిపోయి ఉంటాము కదా!అని వాపోతుంటారు.భలే నమ్మేస్తాము. ఆఖరుగా కొంత మంది ఉంటారు.వాళ్ళు నిజంగా మన మంచి కోరే వాళ్ళు.నిజంగా మన ఇబ్బందులు వాళ్ళకి తెలిసి ఉండవు.వాళ్ళు నిజంగా మన దగ్గరకొచ్చి బాథ పడతారు.అప్పుడు మనము ఏమి చేస్తాము?మన ఆక్రోశం అంతా వాళ్ళ పైన వెళ్ళగ్రక్కుతాము.నోటికొచ్చినట్లు చెడా మడా తిడతాము.అలాంటి వాళ్ళను అస్సలు నమ్మము దేవుడు దిగి వచ్చి చెప్పినా!ఇలా మన మంచికోరేవారిని చేజేతులా పోగొట్టుకుంటాము. ఇంతకీ నేను చెప్పేది ఏంటంటే...కష్టాలూ,కడగళ్ళూ,నష్టాలూ ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలో,ఏదో ఒకప్పుడూ,ఏదో ఒక రకంగా వస్తూ ఉంటాయి.మనము మనుష్యులను సరిగ్గా బేరీజు వేసుకోవాలి.నోరు అదుపులో పెట్టుకోవాలి.కొంచెం కుదురుగా ఆలోచించి వ్యవహరించాలి.మంచి వాళ్ళని పోగొట్టుకుని ఏకాకులు కాకూడదు.

Good guestures do matter

మొన్న పిల్లల దగ్గరకు అని బయలుదేరాను.చెన్నై ఎయిర్ పోర్టులో నీళ్ళ కోసం పోతుంటే బృందావనంలో కృష్ణుడు బొమ్మ కనిపించింది.ఆ ప్రక్కనే పది మంది పిల్లలు ఫోటోలు తీసుకుంటూ మాట్లాడుకుంటున్నారు.వాళ్ళలో ఒక అమ్మాయిని ఫోటో తీయి పాపా అని అడిగాను.సరే అని తీస్తుణ్ణింది.ఆ ప్రక్కనే ఒక అబ్బాయి మాతో కూడా ఒక ఫోటో తీసుకోండి ఆంటీ,మీ పిల్లలు అనుకోండి అన్నాడు.మా పిల్లలు మీకు అంటే చాలా పెద్ద అన్నాను.అయితో మీ మనవళ్ళు,మనవరాళ్ళు అనుకోండి అని అందరూ వచ్చి గ్రూప్ ఫోటో తీసుకున్నారు.మీరు ఒక్కరే వెళుతున్నారా అంటే అవునమ్మా అని అన్నాను.అమ్మాయిలు అందరూ గ్రేట్ అంటూ వరసగా హగ్గులు,అబ్బాయిలు అందరూ షేక్ హాండ్స్! చాలా సంతోషం అనిపించింది నాకు.అందరూ,అందులో యంగ్స్టర్స్ వావ్ అనే మెటీరియల్ కాదు నేను.క్రొత్తగా చేయించుకున్న కొండ గుండు విత్ సిల్వర్ లైనింగ్ హేర్!అంతేనా?నవ్వితే నాలుగు పళ్ళు మిస్సింగ్?ఏమి అంత కక్కుర్తి?పళ్ళు కట్టించుకోవచ్చుగా అని ఉచిత సలహాలు.ఏంది కట్టించుకునేది?ఏడంతస్తుల మేడలు!ఒకటి కట్టమని అడిగితే ఈ తట్టు నాలుగు,ఆతట్టు నాలుగు పీకాలంటారు.అప్పుడు గానీ అంబుజా సిమెంటుతో కట్టడంలాగా పటిష్టంగా ఉండదు అని అంటారు. మీరు చెప్పండి.డెబ్బై ఏళ్ళుదాటిన తర్వాత గోడకు కొట్టిన మేకుల్లాగా ఎవరికి ఉంటాయి పళ్ళు గట్టిగా?వాటికి తెలిసినంతలో హిప్ హాప్ డాన్స్ లో,జాజ్ డాన్సులో చేసుకుంటూ ఉంటాయిగానీ!కొన్ని బాక్ స్టేజికి వెళుతుంటాయి. అలాంటి నన్ను ఆ పిల్లలు దగ్గరకు తీసుకుని ప్రేమలు పంచడం నాకు చాలా నచ్చింది. నాకూ ఫాన్స్ ఉన్నారోచ్ అనుకుని తెగ మురిసిపోయాను.really I thank all those kids for boosting up my morale.thank you again!

క్రీనీడల్లో నా నీడ

physicsలో absolute heat,apparent heat అని చదువుకున్నాము కదా!మన విషయంలో కూడా అలాగే ఉంటుంది.మనం నిజంగా ఏందో ఎవరికీ తెలియదు.apparent heat అంటే మనకు అనిపించే వేడి.అసలు వేడికి వాతావరణంలో ఉండే తేడాలతో కలుపుకుని మనకు అనిపించేది.absolute heat అంటే అసలు సిసలు నిఖార్సు అయిన వేడి. మనము ఏంటో మనకే చాలా సార్లు అర్థం కాదు.అలాంటిది ఎదుటి వాళ్ళు మనలని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోలేదని బాథ పడటం ఎంత వరకు సమంజసం? ఎదుటి వాళ్ళు మనలని అర్థం చేసుకోవడం అంటే మనలని కాకుండా మన నీడని బేరీజు వేస్తున్నట్లు లెక్క.మన నీడ నీరెండలో మనకంటే పొడుగ్గా ఉంటుంది.సూర్యుడు నడి నెత్తి మీదకు వచ్చే కొద్దీ మనకంటే పొట్టి అవుతుంది.మిట్ట మధ్యాహ్నానికి అది మనపైనే పడి వేరే నీడ ఏమీ కనిపించదు.క్రీనీడలో మసక మసకగా కనిపిస్తాము.చిమ్మ చీకటిలో అసలు నీడ అనే ప్రసక్తి ఉండదు.అంటే మనము లేనట్లు కాదు కదా!మనలను కొందరు ఆకాశానికి ఎత్తేస్తారు.అందులో నిజమెంత అని మనమే బేరీజు వేసుకోవాలి.కొంత మంది పురుగును చూసినట్లు చూస్తారు,లెక్క చేయరు.మనమేంటో మనకు తెలిసినప్పుడు వాళ్ళ అభిప్రాయాలకు విలువ ఇవ్వాల్సిన పని లేదు.చాలా కొద్ది మందే మనలను సరిగ్గా అర్థం చేసుకునేది.వారిని జీవితంలో ఎప్పుడూ దూరం చేసుకోకూడదు.మరి ఇంకొంత మంది మనలను అసలు మనుష్యులుగా గానీ,అసలు బ్రతికి ఉన్నామని కూడా గ్రహించరు.అంత మాత్రం చేత మనం లేనట్లు కాదు కదా! మనం మన కోసం బ్రతికాలి.విలువలతో బ్రతకాలి.మనవారి కోసం బ్రతకాలి.

Expectations…ఆకాశపుటంచులు దాటి…

మాములుగా మనము ఎవరికైనా ఏమైనా చేయాలి అంటే మన ఆలోచనా సరళి ఎలా ఉంటుందంటే.... వీళ్ళకి ఎంత చేసినా ఒకటే!ఎవ్వరూ మనకు భుజకీర్తులు,కీర్తి కిరీటాలు పెట్టరు.అంత దానికి ఒళ్ళించుకుని పడీ పడీ చేయటం శుద్థ దండగ.గమ్మున ఉంటే కనీసం అలవకుండా అన్నా ఉంటాము. అదే ఇంకెవరు అయిన మనకు సహాయము చేసేదానికి వచ్చారు,అనుకో,నీకు మేమున్నాము అంటూ.... అప్పుడు మన మానసిక పరిస్థితి... ఓ అని ఎగేసుకోని వచ్చారు సహాయం చేస్తామని.ఏ మాత్రం చేస్తారో అదీ చూస్తాం.మనం హాచ్ అని తుమ్మినా మన ముక్కు కూడా వాళ్ళే తుడవాలి అనుకుంటాము.చాలా సార్లు అన్ డ్యూ అడ్వాంటేజ్ తీసుకుంటాము.వాళ్ళేమో ఎరక్క పోయి వచ్చాము,ఇరుక్కు పోయాము అని పాడుకునేలా చేస్తాము. వాళ్ళ సిన్సియారిటీని అనుమానిస్తాము,అవమానిస్తాము.ఎందుకంటే ఎవరూ,ఎవరినీ పూర్తిగా బయట పడవేయలేరు ఇబ్బందుల్లోంచి.ఒకరు మాట సహాయం చేస్తారు,ఒకరు ధైర్యం చెబుతారు.ఇంకొకరు మన పనిలో సహాయ పడతారు.కానీ మనం ఇంకా చాలా కోరుకుంటాము వాళ్ళనుంచి.దాని వలన అసంతృప్తి కలుగుతుంది మనకు.వాళ్ళకు ఏమో వీళ్ళకు ఎంత చేసినా తృప్తి లేదు అని అసహనం పెరుగుతుంది. చాలా మటుకు అంత చేస్తాం,ఇంత చేస్తాం అని మాటలు చెప్పి,తరువాత ప్రక్కకు తప్పుకునే వాళ్ళే ఎక్కువ.వచ్చిన ఒకరు,అరను మన మాట తీరుతో,ప్రవర్తనతో గాయపరుస్తాము.ఆ గ్రాటిట్యూడ్ చూపించడం ముఖ్యం.నిజానికి కొన్ని సార్లు కొంత మంది చేసే సహాయం ఎన్ని జన్మలు ఎత్తినా తీర్చుకోలేము.మన సంతోషాన్ని వారికి వ్యక్తపరచాలి మనము.వారికి అవసరము వచ్చి నప్పుడు అడగకుండానే పలకాలి. సర్వే జనాః సుఖినో భవంతు అంటే అందరమూ ఒకరికొకరు సహాయంగా ఉండాలి.

త్రాగుడు తిరుగుడులను తలదన్నేలా…

మాములుగా మనం త్రాగుడు,తిరుగుడు చెడ్డ అలవాట్లు.వాటిని ఎవరూ ఒంట పట్టించుకో కూడదు అనుకుంటాము కదా!ఇంకో అలవాటు ఉంది.అది చాప క్రింద నీరులా పాకుతుంది.దానికి మనం బానిసలం అయ్యాయని మనకే తెలియదు.తెలిస్తే కదా ఆపేదానికి కానీ తగ్గించుకునేదానికి కానీ ఎవరైనా ప్రయత్నించేది,వారించేది. అదే విచ్చల విడిగా ఖర్చులు చేయడం.దానిపైన అదుపు లేక పోవడం!అందులో బట్టలు కొనడం ఒకటి.గుడ్డలకు మొహం వాచినట్లు కొంటుంటారు!విండో షాపింగ్ ఓకే.కానీ షాపింగ్ ప్రక్రియలో వీరవిహారం చేయడం ఇంకో లెవల్! వీరు ఇంటికి వచ్చిన ప్రతి ఒక్కళ్ళకూ ఏదో ఒక కారణంతో వాళ్ళ వార్డ్ రోబ్ చూపిస్తుంటారు.లేదంటే సినిమాలలో పాటలలో హీరోయిన్స్ డ్రెస్సులు మార్చినట్లు గంటకో చీర మారుస్తుంటారు.వీటికి తోడు యాక్సెసరీస్ మార్చడం.పొద్దున లేచి ఇదే వ్యవహారం.ఇంక పెళ్ళిళ్ళూ,పేరంటాలూ అయితే,పెళ్ళికూతురు కంటే వీళ్ళే ఎక్కువ డ్రెస్సులు మారుస్తూ వాళ్ళ టాలెంటు,టేస్టూ అందరికీ పరిచయం చేస్తుంటారు. అయ్యో!అనిపిస్తుంది.ఎంత సమయం వృథా చేస్తున్నారు అనిపిస్తుంది.ఎవరి పిచ్చి వాళ్ళకానందంలే అని నవ్వుకోవాలి మనం.అంతే!

Short sightedness

నాకు షార్ట్ సైటు ఉంది.చిన్నప్పుడు భలే ఏడ్చేదాన్ని,నాకే ఎందుకు ఇలా అని.కానీ పోను పోను అర్థం అయింది ఆ కొరత,కొరవ ఆనందించాల్సిన విషయాలే కానీ అస్సలు దిగులు పడాల్సిన అవసరం లేదని.దీనినే blessing in disguise అంటారు. ఎవరు ఏమడిగినా నాకు కనిపించలేదు,తెలియదు,అర్థం కాలేదు అనే అస్త్రాలు మన అంబుల పొదిలో ఎప్పుడూ కళకళలాడుతూ సజీవంగా ఉంటాయి. ఎంత సేపూ దిగేడుపు మొహం పెట్టుకుని కనిపించిన వాళ్ళనీ,కనపడని వాళ్ళనీ అందరినీ మన దీనపు మాటలతో,జాలి గొలిపే చూపులతో సహాయం అర్థించ వచ్చు.పైపెచ్చు ఎవరైనా నీకు అప్పుడు అలా సహాయం చేసాము,ఇంకొకప్పుడు ఇంకోలా సహాయం చేసాము అని అంటే మేము అడిగామా అని బుకాయించవచ్చు.ఇప్పుడు మాకు సహాయం చేయండి అని ఎవరైనా అడిగితే..నేనే అందరి దగ్గర సహాయసహకారాలు పొందుతుంటాను.అసలు సహాయం చేయగలిగే సత్తా ఉంటే ముందు నాకు నేనే చేసుకుంటాను కదా అని ఎదురు సవాలు విసరవచ్చు. కానీ నిజంగా ఇది మన తప్పు కాదు,మన ఇరుకు మనస్తత్త్వానికి నిదర్శనం.ఎంత సేపూ నాకే ఇన్ని కష్టాలూ కడగళ్ళూ ఎందుకు?అని వాపోతుంటాము.లోకంలో ప్రతి ఒక్కరూ మనలను,మన పరిస్థితులను అర్థం చేసుకొని సకాలంలో సానుకూలంగా స్పందించాలని అనుకుంటాము.కానీ ఒక్కసారి కూడా ఆత్మ విమర్శ చేసుకోము.మన చుట్టు ప్రక్కల వాళ్ళకి మనకంటే ఎక్కువ ఇబ్బందులు ఉన్నాయేమో అని.వాళ్ళకు మనము కూడా మన వంతు సహాయ సహకారాలు అందించ గలము అని. కాబట్టి మన హ్రస్వ దృష్టిని మనసు పెడితే మనమే సరి చేసుకోగలము.పది మందికి సహాయంగా ఉండగలము.

పెద్ద గీత,చిన్న గీత

నేను నలభైలలోకి వచ్చేటప్పటికి బాగా ఇక్కట్లు.పిల్లలకు సంవత్సరానికి ఒక్కసారి కొత్తబట్టలు తలా ఒక జత కొనేదాన్ని.నేను వంద రూపాయల్లో ఒక చీర కొనేదాన్ని.ఫెస్టివల్ అడ్వాన్స్ ఇస్తారు కాబట్టి.భుజానికి,మణికట్టుకి అమెరికా అన్నయ్య ఇచ్చిన పర్సు,గడియారము ఉండేవి.ఒంటి మీద అక్కయ్యల చీరలు ఉండేవి.చెవుల్లో,చేతుల్లో,మెడలో బంగారంఆనవాళ్ళు దివిటీ పెట్టి చూసినా ఉండేవి కావు.పిల్లలు వీథి బడిలో చదువుకునేవాళ్ళు.పిల్లల పుట్టిన రోజుకు స్కూల్ యూనిఫార్మ్ కొనేదాన్ని. నా పైన నాకే జాలి వేసేలా దీనంగా ఉండేదాన్ని.నా అనుకునే వాళ్ళు అందరూ కనుచూపు మేరలో కనిపించేవారు కాదు.వాళ్ళ భయాలు వాళ్ళవి. ఆఫీసులో ఏదైనా పార్టీ అని ఒక స్వీటు,ఒక చిన్న మిక్స్చరు పొట్లం ఇస్తే ఇంటికి తీసుకుని వచ్చి పిల్లలకు పంచి ఇచ్చేదాన్ని. ఒకరోజు మాఅబ్బాయి అన్నాడు.అమ్మా!మనం బీదవాళ్ళము కాదు.మా ఫ్రెండ్స్ చిన్న పూరి గుడిసెలో ఉంటారు.అన్నంలోకి నాలుగు వేరుశనగ గింజలు నంచుకుంటారు.అంతే!వాళ్ళకు మనకు లాగా ఫ్రిజ్జ్,వాషింగ్ మెషీను,టివి,ఫ్యాన్స్ లేవు. నాకు జ్ఞానోదయం అయింది.ఎంత మంది మనకంటే దీనమైన దుస్థితిలో ఉంటారు?మనమేమో లోకంలో కష్టాలు అన్నీ దేవుడు మనకే ఎందుకు ఇచ్చాడు అని దిగులు పడతాము. నాకు M.Sc,CAIIB 1&2,B.L.,DCBA డిగ్రీలు ఉన్నాయి.ఎంత మంది చదువు సంధ్యలు లేకపోయినా బిడ్డలను కష్టపడి ఎలా పెంచి పెద్ద చేసుకుంటారు! నిజానికి మా కస్టమర్ ఒక పెద్దాయన ఉండేవాడు.చదువులేదు.బండి మీద బట్టలు ఇస్త్రీ చేస్తాడు.అతను వాళ్ళబ్బాయిని అమెరికా పంపించాడు.వాళ్ళ అబ్బాయి ప్రతి నెలా డబ్బులు పంపేవాడు.వాళ్ళ అబ్బాయి ఎంత పంపింది మనమే చెప్పాలి ఆయనకు. నేనేమో బర్రెలాగా ఉండి,దిగ ఏడుస్తూ కూర్చున్నాను.ఛట్!ఈ ఏడుపులు,దీనాలాపనలు అవసరమా నాకు?అని అనిపించింది.అప్పటి నుంచి నేను సెల్ఫ్ పిటీ మానుకున్నాను.

కాగితం అపురూపం!

మా అమ్మ కరేడులో పుట్టి పెరిగింది.అది సముద్రతీర ప్రాంతం,బకింగ్ హామ్ కెనాలుదగ్గర.అమ్మ చిన్నప్పుడు ఇసుకలో అక్షరాలు దిద్దుతూ చదువుకుంది.అప్పట్లో అమ్మ ఏదో పోటీలో గెలిస్తే ఒక తెల్ల పేపరు బహుమానంగా ఇచ్చారట!అమ్మ గొప్పగా మాకు చెబుతుండేది.అమ్మ రెండో ప్రపంచ యుద్ధం కూడా చూసింది.రాత్రుళ్ళు వీథి దీపాలు వెలుగుతాయి కదా!ఆ వెలుతురు కనిపిస్తే పైనుంచి,ఊరు ఉందని తెలుస్తుంది కదా!బాంబులు వేస్తారేమో అని భయపడేవాళ్ళట.అందుకని వెలుతురు పైకి కనిపించకుండా ముళ్ళకంపలు కప్పేవాళ్ళట ఊర్లోవాళ్ళు. అప్పట్లో కాగితం అంత అపురూపం!సగటు మానవుడు విరివిగా వాడగలిగే పరిస్థితి ఉండేది కాదేమో!అదీ కాకుండా అక్షరాస్యత కూడా అంతంత మాత్రంగానే ఉండేదేమో!ఊరంతటికీ చదవటం,వ్రాయటం తెలిసిన వాళ్ళు ఒక్కరోఇద్దరో ఉండేవాళ్ళు.స్వతహాగా కాగితం చెట్లనుంచి తయారు చేస్తారు కాబట్టి పర్యావరణ సమస్య కూడా. అందుకనే ఇప్పుడు అంతా పేపర్ లెస్ లావాదేవీలు,మనీ ట్రాన్సాక్షన్స్ కు ఊతం ఇస్తున్నారు.ఒక రకంగా మంచిదే కదా!

లక్ష్మణుడికంటే కొంచెం ఎక్కువ

లక్ష్మణుడు మంచి తమ్ముడు,కొడుకు,మరిది.ఊర్మిళ మంచి తనమో లేక ఆమెని ఒప్పించగలిగే నేర్పు ఉన్నవాడో కానీ మొత్తానికి అన్నావదినలతో అడవులకెళ్ళాడు. సుగ్రీవుడు హనుమ అతనికి సీత జారవిడిచిన నగలు చూపిస్తారు.ఆమె కాలి మెట్టెలు చూసి కనుక్కుంటాడు అవి వాళ్ళ వదినవే అని.మిగిలిన నగలగురించి తెలియదని చెబుతాడు. ఇక్కడే నాకు కొంచెం బాథ వేస్తుంది.వదిన అంటే తల్లి లాంటిది కదా!మరి పాదాలు తప్ప నాకు ఏమీ తెలియదు అని చెప్పడమేంటి?ఆ చెప్పడంలో వాళ్ళ వదిన పైన గౌరవము,భక్తిభావము,మర్యాద,మన్నన,కట్టుబాట్లు ఏమో! కానీ చనువు లేదేమో అనిపిస్తుంది. ఈ విషయంలో నా మరదులు చాలా గొప్ప.పెద్దొదిన మా అమ్మ అని మనస్పూర్తిగా అంటారు.మా అత్త పోయిన తరువాత మరీ.నేను అందరినీ పేరు పెట్టే పిలుస్తాను.మా తోడికోడళ్ళు అందరమూ కూడా బాగా ఉంటాము.వాళ్ళని రేయ్ అని అన్నా,పేరు పెట్టి పిలిచినా ఏమీ అనుకోరు.నిజమే కదా!నా పెళ్ళి అప్పటికి ఒకడు అయిదో క్లాసు,ఇంకోడు ఏడు,మరింకోడు పదో తరగతి. మా అత్త కొడుకులను అబ్బయ్యా అని పిలిచేది.నా సంబోధన ...రేయ్ లో వాళ్ళకు వాళ్ళ అమ్మ పిలుపులోని ప్రేమ,వాత్సల్యం కనిపిస్తున్నాయేమో!వాకు సంతోషం!

Hai young lady!

చిన్నప్పుడు పెద్దన్నయ్య ఒక్కడే నన్ను బుల్లి,బుల్లెమ్మ అని పిలిచేవాడు.పెద్దయిన తరువాత తల్లీ అని పిలిచేవాడు.ఎప్పుడూ నన్ను పేరు పెట్టి పిలవ లేదు.ఇద్దరు అన్నయ్యలు,ఇద్దరు అక్కయ్యలు,అమ్మ,బాబు(నాన్న)లు లోకం అంటే ఏందో తెలియకుండా గారాబంగా పెంచారు. వాళ్ళు నా పైన చూపించిన ప్రేమను అన్నయ్య,అక్కయ్యల పిల్లలకు పంచాను.అన్నయ్య పిల్లలకు చిక్కత్తను,అక్కయ్యల పిల్లలకు పిన్నిని.అన్నయ్య పిల్లలకు అయితే ముద్ద ముద్దకు ఒక కథ చెబుతూ అన్నం పెట్టేదాన్ని,కాళ్ళపైన కూర్చోబెట్టుకుని. ఇప్పుడు మనవళ్ళు,మనవరాళ్ళ హయాం కదా.ఒక మనవడికి నేను వచ్చేసేటప్పుడు నా స్వెట్టర్ ఇచ్చేయాలి.మళ్ళీ వెళ్ళేదాకా అదే వేసుకుని తిరుగుతుంటాడు,బుడబుక్కలవాడిలాగా!ఇంకొకడు రోజూ పడుకునేముందు,ఎంత అలసిపోయినా,ఇంకెంత నిద్ర వచ్చినా,వచ్చి నా పక్కలు సర్ది,నాకు మంచిగా దుప్పటి కప్పి,గుడ్ నైట్ చెప్పి,ఒక ముద్దు ఒక హగ్ ఇచ్చి,లైటు ఆర్పేసి,తలుపు వారగా వేసి వెళతాడు. మనవరాలు అయితే నేను తన ఫ్రెండు అనుకుంటుంది.హే యంగ్ లేడీ అని పిలుస్తుంటుంది.కొత్తగా హాయ్ నైబర్ అని నామకరణం చేసింది.

వేరు తొలిచే పురుగు

వేరు తొలిచే పురుగు చెట్టుకు పట్టింది అనుకో,మహావృక్షమైనా కూకటి వ్రేళ్ళతో నేలకొరుగుతుంది.ఇది ముమ్మాటికీ సత్యం! రావణుడిని రావణబ్రహ్మ అంటారు.మహా శివ భక్తుడు.మంచి యోద్ధ.మంచి జ్ఞాని.ఇంకా ఎన్నెన్నో మంచి గుణాలు ఉన్నాయి.కానీ పరస్త్రీ వ్యామోహం అథః పాతాళానికి తీసుకెళ్ళింది.అతను సీతను మోహించకపోతే,అపహరించక పోయి ఉంటే బంగారు లంక దేదీప్యమానంగా వెలిగిపోతూ ఉండేది.కానీ ఇంకొకరి ఆలిని కోరుకోవటం తన మూలాలు కదిలిపోయేలా చేసింది.ఒక్క కామమే కాదు,ఏదైనా బలీయమయిన కోరరాని కోరిక మనిషిని కలుషితం చేస్తుంది.కకలావికలం చేస్తుంది.కృంగిపోయేలా చేస్తుంది.విచక్షణారహితుడిని చేస్తుంది.వివేకం కోల్పోయేలా చేస్తుంది.రావణబ్రహ్మలాంటి వాడిని కూడా రాళ్ళపాలు చేస్తుంది.ఎంతటి శివభక్తుడు అయినా శిథిలావస్థకు చేరుస్తుంది. అందుకే మానవుడు బలహీనతలకు బానిస కాకూడదు.మానసికంగా,శారీరకంగా ఎంత బలవంతుడు,శూరుడు,విక్రమార్కుడు అయినా ఒక్క క్షణంలో నిర్వీర్యుడుని చేస్తుంది.

మంచె మీద మంచి పుస్తకాలతో

నేను ఆరో తరగతిలో ABCDలు నేర్చుకున్నాను.ఏడో క్లాసుకి వచ్చేటప్పటికి ఇంగ్లీషు అంటే ఇష్టం పుట్టింది.ఎండా కాలం సెలవుల్లో చుట్టు పక్కల ఇండ్లు తిరిగి పెద్ద క్లాసు పిల్లల నాన్డిటైల్సు,ప్రైజు పుస్తకాలు తెచ్చుకుని చదివేదాన్ని.అలా చదివినవే...coral island,treasure island,westward ho,kenilworth,tombrown school days,oliver twist,david copperfield... మా పెద్దన్నయ్యకు పుస్తకాలు అంటే ఇష్టం.కొన్ని కొనేవాడు.తొమ్మిదో క్లాసు సెలవుల్లో Emma,Sven hassel world war series.ఇంక ఆ ప్రస్థానం అలా కొనసాగింది.emesco పుస్తకాలు చదివాను.readers digestlo వచ్చే abridged editions చదివేదాన్ని.వాటిల్లో roots నాకు బాగా నచ్చింది. కాలేజీకి వచ్చిన తరువాత రెచ్చిపోయాను.mills&boon అయితే వందలు,వేలలోనే!harold robbins,denise robins,barbara cartland,hermina black..నేను చదివిన మొట్ట మొదటి తెలుగు నవల సెక్రటరీ. పెద్దక్కయ్యకు పెళ్ళి అయిన తరువాత ఎండా కాలం సెలవులకు అక్కడకు వెళ్ళాను.అక్కడ arthur donnan coyle వి perry mason series,james hadly chase series,james bond series ఔపోసన పట్టేసాను. కాలేజీలో వెనక బెంచీలో కూర్చుని చదివేదాన్ని BSC,Mscలలో.అమ్మకు తెలియకూడదని కథల పుస్తకాలకు అట్టలు వేసి ఇంట్లో చదివేదాన్ని. Arthur haileys airport,hotel,final diagnosis...strong medicine... pearl s buck good earth,concubine.. Emily bronteS wuthering heights...నన్ను చాలా కదిలించింది.మన దేవదాసు నవల లాగా అది చదివిన చాలా రోజులు మామూలు కాలేకపోయాను. mario puzos godfather 1&2,henry charrieres papillon,robert ludlum novels,scarlet letter,gone with the wind,dark of the sun,love camp,second lady by Irving wallace,Ayn rand fountainhead...ఇలా ఎన్నో,ఎన్నెన్నో... arun joshi,Sasti bratas..my god died young...I take this woman by rajinder singh bedi harleQuin romances.... నాకు ఎప్పుడూ ఒక కోరిక ఉండేది.మంచె మీద బాగా సర్దుకుని కూర్చోవాలి.ఒక తట్టు చదివిన పుస్తకాలు,ఇంకో తట్టు చదవాల్సిన పుస్తకాలు ఉండాలి.ఆకలి అయితే తినేదానికి చేతికి తడి,నూనె అంటకుండా ఉండే తినుబండారాలు ఉండాలి.మంచి నీళ్ళు పక్కనే ఉండాలి.ఎవళ్ళూ నన్ను గలభా చేయకుండా ప్రశాంతంగా చదువుకోగలగాలి. ఇప్పుడు ఒక రకంగా కుదిరింది..కానీ కొన్ని మార్పులూ చేర్పులతో!మంచె కాస్తా మంచం అయింది.కథల పుస్తకాలు కాకుండా దేవుడి పుస్తకాలు చేరాయి.

ఈ నల్లని రాళ్ళలో…

నేను అయిదో క్లాస్లో ఉండేటప్పుడు వచ్చింది ఈ సినిమా.పెద్దక్కయ్య తీసుకెళ్ళింది.ముందర ట్రైలరు.సుమ కుంటిది.కానీ నడువగలదు అంటూ.అప్పుడే ఆర్టిఫిషియల్ లిమ్బ్స్ పెట్టడం జైపూరులో మొదలు అయింది.సినిమా మొదలు అయింది.తారాగణం,కూర్పు,పర్యవేక్షణ,మాటలు,పాటలు ...అన్ని పేర్లు వచ్చేసాయి.నాగేశ్వరరావు ఉలి పట్టుకుని టంగ్ టంగ్ అని కొడుతూ ఈ నల్లని రాళ్ళలో అని అంటున్నాడు.ఇంతలో కరెంటు పోయింది! చీకటి,ఉక్క,చెమట...సర్వం!కానీ కరెంటు రావటం లేదుఎంత సేపయినా!గంట అయింది.రెండు గంటలు అయింది.సూన్యం!ఇంక కరెంటు రాదు అని తేల్చుకుని అందరికీ చీటీలు ఇచ్చారు,రేపు వచ్చి చూడండని.మామూలుగా సినిమా వదిలి పెట్టే సమయానికే బయటపడ్డాము. రెండో రోజు ఠంచనుగా వెళ్ళి చీటీలు చూపించి జ్యోతి సినిమా హాలులో కూర్చున్నాము.మళ్ళీ ట్రైలరు...సుమ కుంటిది,కానీ నడువ గలదుఅంటూ.సినిమా మాటలు,పాటలు,నృత్యం పేర్లు వచ్చాయి.నాగేశ్వర రావు మళ్ళీ పాటందుకున్నాడు..ఈ నల్లని రాళ్ళలో అంటూ..మళ్ళీ పుటుక్కున కరెంటు పోయింది.మళ్ళీ రెండు గంటలు చీకటి,ఉక్క,చెమటలతో!మళ్ళీ హాలువాళ్ళు చీటీలు ఇచ్చారు రేపు రమ్మనమని. మళ్ళీ రెండో ఆట టైముకు ఇల్లు చేరాము. ముచ్చటగా మూడో రోజు వెళ్ళాము జ్యోతి తియేటరుకు.మళ్ళీ సుమ కుంటిది,కానీ నడువగలదు అంటూ ట్రైలరు.నాకు కంఠస్తం వచ్చేసింది.పేర్లు పడ్డాయి.నేను ఏడు కొండల వాడికి మొక్కుకున్నాను నాగేశ్వర రావు పాట మొదటి లైను దాటి రెండో లైను పాడేలా చేయమని.ఎట్లనో దేవుడు కరుణించాడు.సినిమా మొత్తం చూసి బయట పడ్డాము ఎలాంటి అవరోథాలు లేకుండా!

ఇదిగో కష్టాల కడలి…అదిగో కుంతి!

కుంతి జన్మ మొత్తమూ,ఒకటి పోతే ఇంకోటి...ఒకదాని తర్వాత ఇంకోటి కష్టాలు పడుతూ వచ్చింది. యవ్వనం తొలి నాళ్ళలో ఆతురత,అసహనం,అలజడి,అన్నీ త్వరత్వరగా తెలుసుకోవాలనే తొందరలో కర్ణుడు పుట్టేసాడు.పెళ్ళికాని పిల్ల,అప్పుడైనా,ఇప్పుడైనా,ఇంకెప్పుడైనా,తల్లి అయితే పరిస్థితి ఒక్కటే.ఆ బిడ్డను వదిలించుకుంది,కానీ ఆ బిడ్డ పైన మమకారం పోగొట్టుకోలేక పోయింది. చిన్నతనంలోనే భర్తను పోగొట్టుకుంది.మాద్రి కోరిక పైన తన బిడ్డలైన నకుల సహదేవులను కూడా సొంత బిడ్డలలాగా చూసుకుంది.బావగారి పంచన ఐదుగురు బిడ్డలను పోషించుకోవాలంటే ఎంత కష్టం!అయినా పెదవి విప్పకుండా,మాట జారకుండా నెట్టుకుని వచ్చింది.దుర్యోధనుడు భీముడికి విషప్రయోగం చేసినా కిమ్మనలేదు.లక్క గృహము అగ్నికీలల పాలైనా అసహనానికి లోనుకాకుంకా,మౌనంగా బిడ్డలతోపాటు అడవులవెంట నడిచింది. బిడ్డలు,కోడలు అరణ్యవాసం,అజ్ఞాతవాసానికి కారణమైన కౌరవుల చెంతనే ఉండాల్సి వచ్చినా నోరు మెదపకుండా సహనం పాటించింది. కర్ణుడే తన మొదటి కొడుకు అని తెలిసినా నిస్సహాయంగా నిలబడిపోయింది!తన కళ్ళ ముందే మనవళ్ళు పోయినా నిర్వికారంగా దిక్కులు చూసింది. భగవంతుడు అయిన శ్రీకృష్ణుడు ఉత్తర గర్భంలో బిడ్డని కాపాడి వాళ్ళ వంశాన్ని నిలబెట్టడమే ఆమెకు ఆనందం ప్రసాదించిన క్షణం. ఆమె అన్ని ఆటుపోటులకు ధైర్యంగా,మనోనిబ్బరంతో ఎదురు నిలిచింది కాబట్టే వాళ్ళ వంశం నిలద్రొక్కుకుంది!ఏనాడూ తన బిడ్డలు తప్పుదోవలో పోకుండా కాపాడుకుంటూ వచ్చింది.ఆమె విజయం అదే!

Just miss miss universe!

అప్పుడే కాలేజీలో చేరాను.లైబ్రరీలో woman and home,femina,illustrated weekly చూసేదాన్ని.ఒకరోజు miss india contest application కనిపించింది ఒక పుస్తకంలో. నాకు ఏమి తక్కువ!వాళ్ళు అడిగిన అంశాలు అన్నీ ఉన్నాయి.లైబ్రరీలో పుస్తకాలు చించడం నేరం.కానీ రాక్స్ మధ్యలోకి వెళ్ళి ఆ పేపర్ మంచిగా చించి తీసుకుని వచ్చాను.ఫారమ్ అంతా పూర్తి చేసాను.మైనర్లకు తల్లి దండ్రులు సంతకం చేయాలని ఉంది.బాబు(నాన్న)ఒప్పుకోడేమో!అమ్మ మూడో తరగతిలోనే మూడు ముళ్ళు వేయించుకుంది.ఇంగ్లీషు అసలు రాదు.కాబట్టి అమ్మ చేత సంతకం చేయించుకుందాము అని నిర్ణయించుకున్నాను. అమ్మ వంటింట్లో ఉంది.చిన్నగా దగ్గరకు వెళ్ళి అమ్మా!ఇక్కడ సంతకం చేయవే అని అడిగాను.ప్రింటెడ్ కాగితం అయ్యేటప్పటికి ఏంది ఇది అని అడిగింది.నేను ఏమీ మాట్లాడలేదు.అమ్మ ఇంక అక్కయ్యలని పిలిచి చూపించింది. ఇంక అందరూ అక్షింతలు...ఏందీ పిచ్చి వేషాలు అని. నిజమే!ప్రాక్టికాలిటీ ఆలోచించ కుండా చేసే పనులు!అసలు అమ్మ ఏమీ అనకుండా సంతకం చేసింది అనుకో.ఏమి అవుతుంది?ఆ ఫారమ్ పంపిస్తాను.తప్పీ దారీ కాల్ లెటరు వచ్చినా పెద్ద పీకబోయేది ఏమీ ఉండదు.అమ్మ బాబు ఒప్పుకోవాలి.ఒప్పుకున్నా నన్ను ఎక్కడికీ పంపించరు. ఇలా నా కథ,నా కల అసంపూర్తిగా మిగిలి పోయాయి.అందుకే మా పిల్లలతో అంటుంటాను నేను మిస్ అయిన మిస్ యూనివర్స్ అని.

పాపం భీష్ముడు

తన్ను మాలిన ధర్మం మొదలు చెడ్డ బేరం అని అంటారు కదా!అలానే అపాత్ర దానం చేయకూడదు అని కూడా అంటరు కదా!నాదృష్టిలో భీష్ముడు ఈ రెండు తప్పులూ చేసాడు. చెట్టంత ఎదిగిన కొడుకు ఉండి స్త్రీవ్యామోహానికి గురి అయిన తండ్రికి కొడుకుగా పుట్టడం!అదేందో మహాయజ్ఞమో,యాగమో అన్నట్లు దానికోసరము కఠోరమయిన బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తానని భీష్మ ప్రతిజ్ఞ చేయడం! ఇలా చేసి ఎవరికి,దేనికి మార్గ దర్శకము అయినట్లు! ఇంతా చేసి ఏమైనా సుఖ పడ్డాడా అంటే అదీలేదు. అంత జ్ఞానము ఉండి ధర్మం వైపు నిలబడ్డాడా అంటే అదీ లేదు.పాండవులు మంచి వారని తెలిసినా,ధర్మమార్గంలో ఉన్నారని తెలిసినా కౌరవుల పక్షమే నిలిచాడు.నాకైతే ఈయనకు ఇంకో రకం అంధత్వం...అన్నీ కనిపించినా,తెలిసినా ఏమీ చేయలేని అశక్తత!

గాంధారి నచ్చలేదు

గాంధారి ధృతరాష్ట్రుడి భార్య.భర్త చూడలేని ప్రపంచం తనకు వద్దని కళ్ళకు గంతలు కట్టుకుంటుంది. ఇది ఏమి తర్కం?ఇది ఏమి పతివ్రతా ధర్మం? మొగుడికి కళ్ళు లేకపోతే తను అతనికి కళ్ళలాగా ఉపయోగపడాలి.అంతేకానీ,కళ్ళు బలవంతంగా మూసుకునేదేంటి?అదే ఇంక కాళ్ళు,చేతులు లేకపోతే కట్టేసుకుని కూర్చుంటుందా?ఇంట్లో ఒకళ్ళకి బాగా లేకపోయినా మిగిలిన కుటుంబ సభ్యులు ఎంత మానసిక క్షోభను అనుభవిస్తారు?అట్లాంటిది,అల్లుడితోడు గిల్లుడు అన్నట్లు బలవంతపు అంథత్వం ఏంది? ఆమె అసలు మామూలుగా ఉండి ఉంటే పరిస్థితి వంశనాశనం దాకా వచ్చేది కాదేమో!మొగుడికి మంచి చెడ్డా చెప్పగలిగేది ఏమో!బిడ్డలు తప్పుదోవన పోకుండా ఆపేది ఏమో!లేకపోతే వదిన తల్లి లాంటిది అంటారు కదా!అలాంటి ద్రౌపదిని సభలోకి ఈడ్చుకుని వచ్చి వస్త్రాపహరణం చేసారంటే తన కొడుకులు,ఆమె బిడ్డలను కూడా సరైన విలువలతో పెంచలేదనే కదా! బిడ్డలకు హితవు చెప్పకుండా,ఏకంగా ఎద్దులా పెరిగిన కొడుకు శరీరాన్ని ఉక్కులాగా చేసేదానికి నడుము బిగించడం ఏంది? ఆమెకు తనపై తనకే జాలి,గ్రుడ్డి మొగుడు దొరికాడని! తన పైన తనకే అసహ్యం అశక్తుడు అయిన మొగుడిని చూడాలంటే!ఈ తలకాయ నొప్పులు అంతా దేనికి?నేను కూడా గ్రుడ్డి వేషం వేసుకుంటే అందరూ తనను చూసి జాలి పడతారు అనుకుంది.పతివ్రత అని మెచ్చుకుంటారు అని భావించింది. తనకు తను అన్యాయం చేసుకుంది.మొగుడికి,బిడ్డలకు కూడా అన్యాయం చేసింది చివరకు.

100/100=35/100

వందకు వంద రావాలి అని పరీక్షల్లో భలే కష్టపడతాము కదా మనమందరమూ.వస్తే మంచిదే!కానీ రాకపోయినా నష్టం లేదు.ముప్పై అయిదు వచ్చినా చాలు.మనము పాసు అయి పై క్లాసుకు వెళ్ళగలము కదా!చాలామంది సెంటమ్ వచ్చిందని విర్రవీగుతుంటారు.అంత అవసరములేదు.ఒక విద్యార్థి వందకు వంద తెచ్చుకునే దానికి ఎన్ని కారణాలు ఉంటాయో అంత కంటే ఎక్కువే కారణాలు ఉంటాయి రాని వాళ్ళకి.తెలివి తేటలు ఉన్నా,కష్టపడే తత్త్వము ఉన్నా చాలా బాధాకరమైన కారణాలు ఉంటాయి.కొంత మందికి అన్నీ ఉన్నా అల్లుడు నోట్లో శని లాగా ఆ ఇన్క్లినేషను ఉండదు.వంద తెచ్చుకున్నవాడు గర్వానికి పోయి,తర్వాత చతికిల పడవచ్చు.తక్కువ వచ్చినవాడు కష్టపడి,మనసుపెట్టి ముందుకు వెళ్ళవచ్చు.ఒకసారి బరిలోకి దిగిన తర్వాత ముందరి గెలుపులు,ఓటములు వర్తించవు.దేనికదే ప్రత్యేకము.కాబట్టి ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా,దిశా నిర్దేశం చేసుకుంటూ ముందుకు పోవాలి.

బుర్రీ బుర్రడి కథ లా….

మా చిన్నప్పుడు మా అమ్మమ్మ ఈ కథ చెబుతుండేది.ఒక ఊర్లో బుర్రీ బుర్రడు అని మొగుడూపెళ్ళాలు ఉంటారు.ఒకరోజు బుర్రడు అడవికి పోయి కట్టెలు కొట్టుకొస్తాను అని బయలుదేరుతాడు.వెళుతూ,గడప దగ్గర ఆగి,బుర్రీ నాకు వడలు తినాలని ఉంది.సాయంత్రం నేను వచ్చేటప్పటికి చేసి పెట్టు అని అడవికి బయలు దేరుతాడు.బుర్రి వెంటనే మినపపప్పు నాన బెడతుంది.ఇంకో గంటలో బుర్రడు వస్తాడు అనంగా మినపపప్పు రుబ్బుకుంటుంది.కట్టెలపొయ్యి రాజేసి,వడలు చేయటానికి కూర్చుంటుంది.ఒక వాయ అవుతుంది.అసలు మినపపప్పు సరిగ్గా నానిందో లేదో అని ఒక నాలుగు వడలు నోట్లో వేసుకుంటుంది.రెండో వాయ కూడా కాలుస్తుంది.అసలు ఉప్పు సరిగ్గా,మోయనగా పడిందో లేదో చూసేదానికి,ఇంకో నాలుగు వడలు రుచి చూస్తుంది.మూడో వాయ కూడా కాలుస్తుంది.అసలు కారం సరిగ్గా వేసానా,లేదా?చప్పగా ఉంటే మా ఆయనకు అసలు నచ్చదు అని ఇంకో నాలుగు తిని చూస్తుంది.ఇంతకీ అసలు నేను సరిగ్గా కాలుస్తున్నానా,లేక పోతే లోపల ఏమైనా పచ్చి నిలిచి ఉందా?అట్లా అయితే తిన్న తరువాత కడుపు నొప్పి వస్తుంది అని ఇంకో నాలుగు తిని చూస్తుంది.పొయ్యి ఆపి ఇవతలకు వస్తుంది.ఇంత కష్టపడి పని చేసిన నాకు ఒక నాలుగు వడలు తినే యోగం కూడా లేదా?అని అనుకుంటూ ఇంకో నాలుగు తింటుంది. చీకటి పడి మొగుడు వస్తాడు.భలే అలసి పోయి ఉంటాడు.హాయిగా వేడి నీళ్ళు ఒంటి మీద పోసుకుని,ఆవురావురు మంటూ వస్తాడు వడలు తినేదానికి.చేసావా?అని అడిగితే నువ్వు చెబితే చేయకుండా ఉంటానా అంటుంది.కంచం ముందర కూర్చుంటాడు.బుర్రి వంటింట్లోకి పోయి గిన్నె మూత తీస్తే,ఏముంది???? గిన్నె అంతా ఖాళీ!!!ఒక్క వడ కూడా మిగిలి ఉండదు!!! చాలా సార్లు మన ఇండ్లలో కూడా ఇలానే జరుగుతుంది.ఒకసారి మా బంథువులను అన్నానికి పిలిచాను.మా పిల్లలు అప్పుడు బడికి వెళ్ళే వయసు.పిలిచిన వాళ్ళు ఒంటి గంట,రెండు అవుతున్నా రాలేదు.ఆకలికి తట్టుకోలేక ఒక్కొక్కరూ చిన్నగా వంటింట్లోకి వెళ్ళేది..।ఒక వడో,కొంచెం పులిహోర తెచ్చుకుని తినేది.పిలిచిన వాళ్ళు ఎప్పుడో వచ్చే సమయానికి చేసిన పులిహోర,వడలు,పాయసం అంతా హుష్ కాకి అయిపోయాయి. ఇలా ఒక్క తిండి విషయం లోనే కాదు.డబ్బు విషయం లో కూడా తరచూ జరుగుతుంటుంది.ఒక ఖర్చుకు అని డబ్బు దాచి పెడతాము.కానీ వేరే వేరే చిన్న చిన్న ఖర్చులు అనుకోకుండా మీద పడుతుంటాయి.అప్పుడు మన కళ్ళు అంతా దాచి పెట్చిన ఈ డబ్బు మీదే పడుతుంది.అది అంతా అయిపోయేదాకా నిద్ర పట్టదు.అసలు అవసరానికి ఆ డబ్బులు ఎప్పుడో హారతి కర్పూరం అయిపోయి ఉంటుంది. అందుకే పెద్దవాళ్ళు తరచూ చెబుతుంటారు.మనపైన మనకు నియంత్రణ ఉండాలి.లేక పోతే కష్టం అని.

మూడు వెంట్రుకల రాణి కథ

మా మేనత్త పేరు తులసమ్మ.చిన్నప్పుడు మాకు తమాషా కథలు చాలా చెప్పేది.అందులో ఇది ఒకటి. ఒక రాజుకు ముగ్గురు రాణులు ఉంటారు.మొదటి రాణికి ఒక వెంట్రుక ఉంటుంది.రెండో రాణికి రెండు వెంట్రుకలు ఉంటాయి.అందుకని ఆమెకు గర్వం.మూడో రాణికి మూడు వెంట్రుకలు ఉంటాయి.ఆమెకు ఇంకా గర్వం ఎక్కువ,అందరికంటే తనే ఎక్కువ అందగత్తెను అని.మొదటి రాణి చాలా మంచి మనసు కల ఉత్తమురాలు.రెండు,మూడవ రాణులకు గర్వం,భేషజం ఎక్కువ.ఎప్పుడూ పెద్ద రాణిని కించ పరుస్తుంటారు.ఒక రోజు మూడవ రాణి విహారానికి వెళుతుంది.దారి అంతా గతుకుల మయంగా,మురికి నీరు నిండి ఉంటుంది.ఛీ!ఛీ!ఛీ!అని అసహ్యించుకుంటూ,ప్రక్కన మంచి దారిలో వెళ్ళి పోతుంది.ఇంకొంచెం దూరం పోయిన తరువాత ఒక గొడ్ల కొష్టం కనిపిస్తుంది.అందులో ఒక ఆవు దాహానికి అరుస్తూ ఉంటుంది.దాని పరిసరాలు కూడా శుభ్రంగా ఉండవు.రాణి ఛీ!ఛీ!ఛీ! అనుకుంటూ,అసహ్యించుకుని వెళ్ళిపోతుంది.ఇంకొంచెం ముందరికి పోతుండగా చిన్న పిల్లవాడు ఆకలికి ఏడుస్తుంటాడు.ఛీ!ఛీ!ఛీ!ఎక్కడకు పోయినా ఈ బీద ఏడుపులు,ఆకలి గోలలు అని అసహ్యించుకుంటూ ముందరికి పోతుంది.ఇంకాసేపు ముందరికి పోయిన తరువాత ఒక కొలను కనిపిస్తుంది.చుట్టు పక్కన పరిసరాలు అన్నీ ఆహ్లాదభరితంగా,సువాసనలతో,సుందరమయిన పూతోటలతో ఉంటాయి.మూడో రాణి అక్కడకు చేరగానే,ఈ కొలనులో మూడు మునకలు వేస్తే,అసమాన సౌందర్యం మీ సొంతం అవుతుంది అని అశరీరవాణి పలుకులు వినిపిస్తాయి.రాణి ఇలా ఆలోచిస్తుంది.ఇప్పటికే నేను చాలా సౌందర్యవతిని.రాజును నా కనుసన్నలలో తిప్పుకుంటున్నాను.ఈ కొలనులో ముణిగి,ఇంకా అసమాన సౌందర్యవతిని అయితే ఇక నాకు తిరుగులేదు.ఇలా అనుకుని,మూడు మునకలు వేసి,బయటకు వస్తుంది.ఆశ్చర్యం!నెత్తి మీద ఉండే మూడు వెంట్రుకలు పోయి,బోడి గుండు దర్శనం ఇస్తుంది. రెండవ రాణికి కూడా ఇలానే జరుగుతుంది. మూడవరాణి రోజంతా కష్టపడి,అలసి పోయి,విశ్రాంతిగా ఉంటుంది మనసుకు అని బయలు దేరుతుంది.దారిలో అంతా అసహ్యంగా,గుంటలు మిట్టలుగా కనిపిస్తుంది.అయ్యో!ఇలాంటి దారిలో నడవడం ఎవరికైనా కష్టం కదా!అనుకుంటుంది.దగ్గరలో ఉండే మన్నుతో గుంతలు పూడ్చి,రాళ్ళు రప్పలు తీసి వేసి ముందరికి వెళుతుంది.ఇంకొంచెం దూరం పోయిన తరువాత గొడ్ల కొష్టంలో ఆవు దాహానికి అరుస్తూ కనిపిస్తుంది.అయ్యో!అనుకుంటూ వెళ్ళి దాని చుట్టుపక్కల కూడా శుభ్రం చేస్తుంది.దగ్గరలో నుండి మంచి నీరు,తినేదానికి గ్రాసము తెచ్చి ఇస్తుంది.ఇంకా ముందరికి వెళుతుంటే చిన్న పిల్లవాడి ఆకలి ఏడుపు వినిపిస్తుంది.అయ్యో!పిల్లవాడి అమ్మ కూడా దగ్గరలో ఉన్నట్లు లేదు!క్షణం ఆలస్యం చేయకుండా తనతో తెచ్చుకున్న పాలు,పండ్లు ఆ బిడ్డకు తినిపించి బయలుదేరుతుంది.ఇంకొంచెం దూరం వెళ్ళిన తరువాత ఒక తటాకం కనిపిస్తుంది.చాలా అలసి పోయాను.కొంచెం నీళ్ళలోకి దిగి,స్నానం చేస్తాను అని దిగుతుంది.ఆమె ఆ నీటిలో మూడు మునకలు వేయగానే అతిరూపలావణ్యవంతురాలు అవుతుంది. ఈ కథకు సారాంశం ఇది.బాహ్య సౌందర్యం శాశ్వతం కాదు.అది చూసుకుని మనుష్యులు గర్వానికి,అతిశయానికి పోకూడదు.మానసిక సౌందర్యమే మనకు ముఖ్యము.మంచి మనసు,సహనం,సహాయం చేసే గుణాలే అసలైన సౌందర్యాలు.

ఎలుక తోలు తెచ్చి…

ఎలుకతోలు తెచ్చి ఏడాది ఉతికినా నలుపు నలుపే కాని తెలుపు కాదు॥ ఎలుకతోలు తేవటం ఎందుకు?లోకంలో ఇక వేరే పనీపాటలు లేనట్లు సంవత్సరం పాటు వుతకటం దేనికి?మళ్ళీ తోలు తెల్లబడలేదని దిగులు పడటం దేనికి?అంత పనికిరాని,ఫలితంలేని పని కోసం మన శక్తి యుక్తులు ధార పోయడం వృథా అని కవి వేమన ఉద్దేశం.ఎలుకతోలు నల్లగా ఉండటం తప్పుకాదు.అది దాని సహజ గుణం.దానిని తెల్లగా చెయ్యాలనుకోవటమే మన తెలివి తక్కువకు నిదర్శనం,పరాకాష్ట.ఎందుకంటే స్వతహాగా,జన్మతః వచ్చే బుద్ధులు మారటం చాలా కష్టం.అలాంటిది పక్కవాళ్ళు మార్చాలనుకోవటం ఇంకా అసాధ్యం.మంచికి మారాలి అనే స్పృహ,అవగాహన,సంకల్పం,ఆ దిశగా కార్యదీక్ష ఉంటేగానీ మనము నిజంగా మారలేము.మంచికి మార్పు మనతోటే మొదలుకావాలి.మనలను మనం మార్చుకోలేని వాళ్ళము ఎదుటివారిని ఏమి మారుస్తాము?సంఘాన్ని ఏమి మార్చగలము?

బావిలో సూది పడితే……?

చిన్నప్పుడు మా బాబు(నాన్న) మాకొక కధ చెప్పేవాడు.ఒక ముసలి ఆమె బావి గట్టు పైన కూర్చుని చినుగు కుట్టుకుంటూ వుంటుంది.దారంలాగుతూ వుండగా గబుక్కున సూది జారి బావిలో పడుతుంది.ఇప్పుడు ఎలా?సూది ఏం చేస్తే ఆమె చేతికి మళ్ళీ వస్తుందో ఉపాయం మనల్ని చెప్పమనే వాడు బాబు.ఏడుస్తే వస్తుందా? రాదు.దిగులు పడితే వస్తుందా?రానేరాదు.బావిలోకి తొంగి చూస్తే వస్తుందా?బావిలోకి దూకితే వస్తుందా?ఊ అంటే వస్తుందా?ఊహూ అంచే వస్తుందా? సమాథానం చెప్పకుంటే వస్తుందా?ఇలా అడిగేవాడు.మాకు జవాబు చెప్పటం రాక ఏడుస్తూ బాబు దగ్గర నుంచి వెళ్ళిపోయేవాళ్ళము. ఒకసారి ఆలోచిద్దాము నిదానంగా.బాబు వేసే ప్రశ్నలు నిజమే కదా!మనం జీవితంలో ఆనందాన్ని ఒక్కొక్కసారి పోగొట్టుకుంటాము.ఒక్కొక్కసారి అనాలోచితంగా పోగొట్టుకుంటాము.ఇంకో సారి దాని విలువ తెలియకుండా చేజార్చుకుంటాము.మరొకసారి మన ప్రమేయం లేకపోయినా,వేరే వాళ్ళ కారణంగా పోగొట్టుకుంటాము. కానీ కారణాలు ఏవయినా ఒకసారి చేజారిన సంతోషం,ఆనందం మనకు మరలా చేజిక్కాలంటే ఎంత కష్టం.చాలా సార్లు అసాధ్యం.కాబట్టి జీవితంలో నిజమయిన ఆనందాలను మనము కాపాడుకోవాలి.అనవసరమయిన పరిస్థితులు,మనుష్యులు వాటిని మనకు దూరం చేయకుండా మనము జాగ్రత్త పడాలి.

లారీ తో జాలీ గా సహవాసం

chaalaa yellu naaku lorry ane oka vaahanam vundi,vuntundi ani theliyadu chinnappudu.gudur nunchi tirupathiki maaretappudu koodaa saamaanlu yelaa vachchaayo naaku theliyadu.tharuvaatha tirupathilo illu maaretpudu koodaa chaalaa saamaanulu cheththo moyyagaligevi mosukupoyevaallamu.pedda ,baruvu ayinavaatini yeddula bandilo thechchevaallu. nenu first time lorry vidavalur nunchi nellore velledaniki yekkaanu.pedda baavaku lorry vundi.daantlo yekkaanu.vimaanam yekkinappudu koodaa tharuvaatha antha khush kaaledu.peddakkayya pillalatho bus lo nellore velithe,memu lorry lo cherevaallamu okkokka saari.ye muhoortham lo lorry yekkaano theliyadu kaani,adi alaane continue ayindi.karakambadiki transfer ayinappudu oka batch samanulu theesukelledaaniki lorry lo nene yekki vellaanu.bavaku thelisina vaalla lorry theesukochchaadu bava.karakambadi nunchi nellore transfer ayinappudu koodaa saamaanulu lorry lo nene theesukellaanu.pillalani prasad tho mundare nellore ki pampinchanu.yeppudu relieve chesthaaro theliyadu.relieve ayina tharuvatha okka roju koodaa tirupathi lo vundaalanipinchaledu.kaabatti transfer order vachchinappude okkokka saamanu sardatam modalupettaanu.mallikarjuna oka lorry maatlaadi,daily wager ni thodu ichchi pampinchadu.onida portable color tv ni ollo pettukuni nellore cheraanu.chittoor nunchi tirupathi transfer ayinappudu koodaa anthe.pillalanu bus lo pampinchi,nenu prasad lorry lo saamaanulu vesukuni vellaamu.inthati tho aagindaa ante ledu.aakhariki retire ayina tharuvaatha koodaa madanapalle nunchi nellore ki saamaanlathoti lorry lo vachchesaanu.suresh thodu vachchaadu.morning yedo EAMCET vundi,buslu avi dorakavu,chaalaa rushgaa vuntundi ani annaaru. itlaa sixteen to sixties lorry prayanam konasaagindi.

బాబు(తండ్రి) అంటే భయం!

ఆడించేది బాబు.పాలించేది బాబు.షికారు తీసుకెళ్ళేది బాబు. సినిమాకి తీసుకెళ్ళేది బాబు.బడిలో చేర్పించేది బాబు.గుడికి తీసుకెళ్ళేది బాబు.తమాషా చేసేది బాబు.తప్పుచేస్తే తడాఖా చూపించేది బాబు.అబద్థాలు చెప్తే అంతు చూసేది బాబు.అన్నీ నాకే తెలుసు అంటే ఆరున్నొక్క రాగం ఆలపించేలా చేసేది బాబు.చెప్పిన మాట వినకపోతే చెమడాలు ఊడతీస్తాడు బాబు.మనకోసం కష్టపడతాడు బాబు.మన ఎదుగుదలకు గర్వపడతాడు బాబు.దొరలా పెంచుతాడు బాబు.దొంగ కన్నీరుకు కరగడు బాబు.అందుకే బాబు అంటే ప్రేమతో పాటే భయం నాకు.

అమ్మకు ఏమీ తెలియదు

అమ్మకు నిజంగా ఏమీ తెలియదు.బిడ్డలు ఏమి చెప్పినా నమ్మేస్తుంది.పిచ్చి తల్లి!ఇరవై నాలుగు గంటలు పని చేస్తుంటుంది.పిల్లలను సహాయం చేయమని చెప్పటం రాదు.ఆడ అయినా,మొగ అయినా బిడ్డలను సమానంగా చూస్తుంది.ఒక బిడ్డ గొప్పగా వృద్థి చెంది,ఇంకో బిడ్డ జీవితంలో ఎదగలేక పోయినా,ఇద్దరినీ సమానంగా చూస్తుంది.నిజానికి జీవితంలో ఓడి పోయిన బిడ్డ దగ్గరే వుండి ఆ బిడ్డ కష్ట సుఖాలులో పాలు పంచుకుంటుంది.అమ్మకు అసలు చీర కూడా సరిగ్గా కట్టుకోవటంరాదు.ఎప్పుడూ హడావుడిగా,చీర పైకి దోపుకొని పనులు చేసుకుంటూ వుంటుంది.ఇంట్లో వాళ్ళు విసుక్కున్నా,కసురుకున్నా,ఆమె కష్టాన్ని గుర్తించక పోయినా,ఆమెకు అక్కర లేదు.మౌనంగా తన పనులు,మన పనులు చేసుకుంటూ పోతుంది.ఇలాంటి అమ్మలతో ఎలా ఏగాలో అర్థం కావటం లేదు.

మారు వడ్డించుకోవాలి

మారు వడ్డించుకోకపోతే అమ్మ పైన ప్రేమ లేనట్టు అట.రాజేశ్వరి చెప్పింది.మొదట తమాషా అనుకున్నాను.కానీ ఆలోచిస్తే నిజమే అనిపించింది.ఈ ప్రపంచంలో అమ్మ దగ్గరే కదా మనమందరమూ ఫ్రీగా,కేర్ ఫ్రీగా ఉండేది.మొహమాటం లేకుండా నచ్చితే,నచ్చిందని చెబుతాము.బాగా లేకపోతే బాగా లేదని చెప్తాము.నచ్చితే ఇంకా ఇంకా పెట్టించుకుంటాము.ఇంట్లో మిగిలిన వాళ్లకి మిగులుతుందో లేదో ఆలోచించము.ఇష్టం లేకపోతే ఎంత బతిమలాడినా వేలుతో కూడా ముట్టము.ఇష్టం అయినవి అడిగి మరీ చేయించుకుంటాము. అదే బయట అయితే మొహమాటపడతాము.నచ్చినా మళ్లీ అడిగి వేయించుకోము.నచ్చకపోయినా బలవంతంగా తింటాము.బాగుందని కితాబు కూడా ఇస్తాము.అమ్మ చేతి వంటలే కదా మొదట మనం తినేది.ఎవరు ఏమి పెట్టినా,అమ్మ చేసే వంటతో బేరీజు వేసుకుంటాము.అందుకనే అమ్మ అంటే నచ్చుతుంది.అమ్మ చేతి వంట నచ్చుతుంది.అందుకనే అమ్మ చేసింది మళ్లీ మళ్లీ అడిగి పెట్టించుకోని తింటాము.అందుకే మారు వడ్డించుకోకపోతే అమ్మ పైన ప్రేమలేదని,మారు వడ్డించుకుంటే అమ్మ అంటే ఇష్టమని అంటారు.

స్నేహమంటే ఇలాగుండాలి

మా చిన్నప్పుడు మా బాబు(నాన్న) చెప్పేవాడు స్నేహమంటే ఎలాగుండాలి అని.మనకు ఇద్దరు స్నేహితులు ఉన్నారు.పెద్ద అయిన తరువాత ఒకడు చాలా గొప్పవాడు అవుతాడు.ఇంకొకడు బీదవాడు అవుతాడు.ఇద్దరూ ఒకేసారి ఇంటికి వస్తారు.అప్పుడు ఇద్దరికీ ఎదురెళ్ళి ఇంట్లోకి పిలుచుకుని వెళ్ళాలి.బీదవాడిని కుడివైపు కూర్చోపెట్టుకోవాలి,గొప్పవాడిని ఎడమ వైపు కూర్చోపెట్టుకోవాలి.ఎందుకంటే బీదవాడు ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనూ తనను తక్కువగా చూస్తున్నాము అని బాధ పడకూడదు.పొరపాటున మనము ఎడమవైపు కూర్చోపెట్టుకుంటే,నేను అర్థబలం,అంగబలం లేని వాడిని కాబట్టి నన్ను ఎడమ వైపు కూర్చోపెట్టుకున్నాడు అని బాధపడకూడదు.ఇద్దరినీ అంత సమానంగా చూసుకోవాలి.ఎవరి మనసూ కష్టపెట్టకూడదు.స్నేహానికి కృష్ణుడు పెట్టింది పేరు.కుచేలుడుతో తన స్నేహం ఎంత మధురమైనది కదా!తను భగవంతుడు.అయినా అర్జునుడితో స్నేహం ఎంత సుందరంగా ఉంటుంది కదా!ఆఖరికి తన మిత్రుడి కోసం రథ సారథి కూడా అవుతాడు కదా!స్నేహమనేది ఈ సృష్టిలో చాలా అద్భుతమయిన బంధం.దానిని ఎలాంటివారు కూడా ఎలాంటి పరిస్థితుల్లో కూడా చెడగొట్టుకోకూడదు.

శని గ్రహా రక్షించు ఈ దంపతులను

మా అమ్మ మా చిన్నప్పుడు ఈ పాటను చిన్నగా పాడుకుంటూ పనులు చేసుకుంటూ ఉండేది.మా అమ్మ దేవుడి దగ్గర దీపారాధన చేసి,రెండు శ్లోకాలు చెప్పుకుని లేచేసేది.ఇంకా దేవుడి పాటలు సన్నగా వినిపించీ వినిపించకుండా పాడుకుంటూ పనులు చేసుకునేది.మా బాబు(నాన్న)స్నానం చేసి భగవద్గీత చదువుకునే వాడు.అంతా సులభంగా అయిపోయేది.మాకు అయితే ఆ పాట ఇలా అనిపించేది,వినిపించేది.శనిగ్రహా రక్షించు ఈ ఢంకా శూలాన్ని అని.మేము బాగా పెద్ద అయిన తరువాత చెప్పింది మా అమ్మ దంపతులను అనేది సరైన పదం అని.చాలా మంది కఠోరమయిన పూజలు,పద్ధతులు పాటిస్తూ వుంటారు.ఒక్కపొద్దులు రోజుల తరబడి,నెలల తరబడి చేస్తుంటారు.కానీ ఇది సరైన పద్ధతి కాదు అని నా అభిప్రాయం.మా పెద్దత్త చెబుతూ ఉండేది.సంసారం చేసుకునే వాళ్ళు కఠినమయిన,కఠోరమయిన పూజలు చేయకూడదు అని.నిజమే కదా.సంసారాలలో చిన్న బిడ్డలు ఉంటారు.పెద్దవారూ ఉంటారు.వాళ్ళ అవసరాలు ముఖ్యం కదా.భక్తి ముఖ్యం,నమ్మకం ముఖ్యం.మనం ఎంతసేపు పూజలు చేశాము,ఎంత ఆర్భాటంగా చేశాము,ఎంత కఠినమయిన నియమాలు పాటించామని కాదు కదా.ఇలా అంతా ఆలోచించకూడదనే....పత్రం,పుష్పం,ఫలం,తోయం అని అన్నారు.అంటే నిజమైన భక్తిశ్రద్ధలతో ఒక ఆకు సమర్పించినా,ఒక పుష్పం,ఒక పండు సమర్పించినా చాలు.ఆఖరికి ఒక ఉద్ధరిణతో నీళ్ళు దేవుడి పైన చిలకరించినా చాలు.కాబట్టి మనం మంచిగా,భక్తి శ్రద్ధలతో ప్రార్థించుకుందాము.ఆర్భాటాలు,గొప్పలు కోసం కాకుండా మన కోసం మనం ప్రవర్తిస్తాము.

రోమన్ ఇన్ రోమ్?

బీ ఎ రోమన్ ఇన్ రోమ్ అని అంటారు కదా చాలా మంది చాలా సార్లు.నిజంగా అది కుదురుతుందా?నాకు అయితే కష్టం అనిపిస్తుంది.వేరే కొత్త చోటుకి వెళ్ళి,అక్కడ సంస్కృతి,సాంప్రదాయాలు,వేషభాషలు,నడత,పలుకు అన్నీ ఒక్క క్షణంలో నేర్చుకోలేము కదా.మనల్ని చూడగానే అర్థం అవుతుంది కదా మనం అక్కడకు కొత్త అని.అవసరానికి నేర్చుకోవడం,అలవాటు చేసుకోవటం వేరు.మనసు ఒప్పి అవి పాటించడం వేరు.మన మూలాలు ఎక్కడ ఉన్నాయో వాటికే మనం ప్రాధాన్యత ఇస్తాము.ఇన్ ది స్ట్రగుల్ ఫర్ ఎక్సిస్టెన్స్,సర్వైవల్ ఆఫ్ ది ఫిట్టెస్ట్ అనే డార్విన్ థియరీ ప్రకారం అయితే మారాలి,మారగలగాలి.ఇక్కడ వేషభాషలు కంటే కూడా అనవసరంగా ఇబ్బందులు కొనితెచ్చుకోకూడదు కొత్త చోటుకి మనం వెళ్ళినప్పుడు అని అర్థం.ఎందుకంటే మనమే కొత్త అయినప్పుడు మనల్ని సమర్థించేవాళ్ళు,అయ్యోపాపం అనేవాళ్ళు ఎవరూ ఉండరు.కాబట్టి మన జాగ్రత్తలో మనం ఉండాలి.సమస్యలకు దూరంగా ఉండాలి.సర్దుబాటు ధోరణిలో ఉండాలి.తెలియని వాటి జోలికి వెళ్ళకూడదు.మా అన్నయ్య ఎప్పుడూ చెప్పేవాడు...నో వన్ ఇస్ వర్త్ బిలీవింగ్ అని.ఇక్కడ చెడు అర్థం కాదు.మన పరిథిలో మనం ఉండాలి.ఎవరినీ అతిగా నమ్మకూడదు.అతిగా నమ్మితే మోసపోవటం,అన్యాయమై పోవటం చాలా సామాన్యం.మనకూ దేవుడు బుర్ర ఇచ్చాడు.దానిని వాడుతూ ఉండాలి.ఊరికినే ఎదుటివారు చెప్పింది అంతా మూర్ఖంగా నమ్మకూడదు.మనం బేరీజు వేసుకుని,అడుగుముందుకు వెయ్యాలి.ఘర్షణలు అవసరం లేదు.మనకు పరిస్థితి సానుకూలం కాదు అని తెలియగానే,చిన్నగా అక్కడనుంచి తప్పుకుంటే మంచిది.ఉండేకొద్దీ అక్కడ అలవాట్లు,వేషభాషలు సునాయాసంగా వచ్చేస్తాయి.అక్కడ మనకు ఎదురయ్యే లోటుపాట్లు అవగాహనకు వస్తాయి.వాటినుండి బయటపడటం లేకపోతే దూరంగా ఉండటం ఎలాగో అర్థం అవుతుంది.

నాగుపాము డాన్స్-నత్తగుల్ల స్టాన్స్

నేను చిన్నప్పుడు నాగుపాము డాన్స్ చేసేదాన్ని.రకరకాల కఠినమయిన విన్యాసాలుతో కూడి ఉండేది.అప్పట్లో సునాయాసంగా చేసేదాన్ని.ఇప్పుడు కదులుతున్నాను అనుకుంటాను,కానీ ఎక్కడికక్కడే ఉండిపోతాను.నాకంటే నత్తగుల్ల నయం.అది కనీసం అరగంటకు అయినా ఒక అంగుళం కదులుతుంది.నేను మెట్లు దిగటం మా పిల్లలు చూపిస్తుంటారు.అందరం పగలబడి నవ్వుకుంటాము.జీవితం అంతే కదా!చిన్నతనంలో ఇక్కడ అడుగేస్తే అక్కడ తేలుతాము.ఎంతసేపు ఆటలు,పాటలు,మాటలు,డాన్సులు,డ్రామాలు...ఒకటి కాదు సవాలక్ష!చిన్నగా మనకే తెలియకుండా పెద్దవాళ్ళము అవుతాము.ఆటలు,పాటలు అసలు ఎప్పుడో దూరం అయిపోతాయి.జీవితంలో తగిలే ఎదురు దెబ్బలకు,క్లిష్ట పరిస్థితులకు చాలా సార్లు నవ్వటం మర్చిపోతాము.నిద్రలేని రాత్రులు మిగులుతాయి.చిన్నగా గొడవలు,ఘర్షణలు మానేస్తాము.అంతర్ముఖులం అవుతాము.గలగలమని మాట్లాడేవాళ్ళము గప్ చుప్ అయిపోతాము.మౌనం అర్ధంగీకారం అనుకుంటారు ఎదుటివాళ్ళు.కానీ ఏమి మాట్లాడినా వ్యర్థమే అని మౌనం ఆశ్రయిస్తాము.భావోద్వేగాలను అదుపులో పెట్టుకోవటం అలవాటు చేసుకుంటాము అని అనుకుంటాము.కానీ ఆటుపోట్లతో ముఖంలో భావాలు బయటపడవు.నిర్వికారంగా తయారు అవుతుంది ముఖం.కానీ మనం నవరాత్రిలో నాగేశ్వరరావు లాగా నవరసాలు చిలికిస్తున్నాము అనుకుంటాము.చిన్నప్పుడు మనల్ని ఎవరైనా ఏమైనా అంటే అంత ఎత్తుకు ఎగిరి గొడవ పెట్టుకుంటాము.ఇప్పుడు మనల్ని చూసి ఎవరైనా ఎక్కిరిస్తే వాళ్ళకంటే ముందు మనమే నవ్వుతాము.ఎందుకంటే వాళ్ళు అనేదాంట్లో నిజం ఉందని గ్రహిస్తాము కనుక.ఒకప్పుడు చక్రం తిప్పాము.ఇప్పుడు పిల్లలు చక్రాల బండిలో తిప్పుతున్నారు.కాబట్టి ప్రశాంతంగా జీవితాన్ని ఆస్వాదిస్తాము.కష్టపడినన్ని రోజులు కష్టపడ్డాము.ఇప్పుడు పిల్లలు మనల్ని కష్టపడకుండా చూసుకుంటున్నారు.సంతోషంగా ఆ దేవుడికి కృతజ్ఞతలు చెప్పుకుందాము.

ఎండమావులు

మనకు ఎప్పుడూ మనకు అందుబాటులో ఉండేది అక్కరలేదు.దొరకని దానికోసం ఉరుకుతూ ఉంటాము.ఎవడో చెప్పాడని,ఒంటిపైన గుడ్డలు కూడా చూసుకోకుండా పరుగులు తీస్తాము.దూరం నుంచి చూస్తే అంతా సుందరంగా,సులభంగా,లాభసాటిగా కనిపిస్తుంది.అందుకే కదా దూరపు కొండలు నునుపు అనేది.చాలా సులువుగా కోట్లు సంపాదించవచ్చని,సులువైన మార్గాలు చెప్తారు.అర చేతిలో స్వర్గం చూపిస్తారు.అన్నీ నమ్మేస్తాము.అందుకే వాళ్ళు మనల్ని ఎంచుకుంటారు.వాళ్ళు చెప్పినట్లు దిగి,పెట్టుబడులు పెడతాము.మనం అనుకున్నట్లు లాభాలు రావు.అదేంది అంటే,ఇంకొంచెం సర్దుకోమంటారు.అదిగదిగో సందు తిరిగితే నోట్ల కట్టలే కట్టలు అంటారు.అగమ్యగోచరం అవుతుంది.ఫలితాలు కనుచూపు మేరలో కానరావు.డీలా పడిపోతాము.కానీ ఇంకా ఊదర కొడతారు.ఇంకెంతో దూరం లేదు ధనలక్ష్మి నీ ఇంటి తలుపు తట్టేదానికి అంటూ ఏడు రంగుల ఇంద్రధనుస్సు చూపిస్తారు.కానీ అది దక్కాలంటే ఇంకొంచెం పెట్టుబడి పెట్టాలి అంటారు.అలా అంతులేని కథ లాగా సాగిపోతుంది.నీ దగ్గర నుంచి ఆఖరి పైసా కూడా లాగేసిన తర్వాత నిన్ను దీంట్లో దించినవాళ్లు అదృశ్యమయిపోతారు.కనిపించరు,వినిపించరు.అందుకనే ఎండమావుల వెంట పరుగెత్తకూడదు.అల్లంత దూరంలోనే నీటి చెలమ ఉన్నట్లు భ్రమకలిగిస్తూ ఉంటుంది.కానీ అక్కడ నీరే ఉండదు.అక్కడ నుంచి చూస్తే ఇంకొంత దూరంలో అసలు సిసలైన నీటి జాడ ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది.అంటే ఆ భ్రమలో నుంచి బయటపడితేగాని,మనకు అసలు పరిస్థితి అర్థం కాదు.కాబట్టి మన బలాలు తెలుసుకోవటం ఎంత ముఖ్యమో,మన బలహీనతలు తెలుసుకోవటం కూడా అంతే ముఖ్యం.లేకపోతే అవకాశవాదులు మనకు లేనిపోని ఆశలు చూపించి,బురిడీ కొట్టిస్తారు.మన జాగ్రత్తలో మనం ఉండాలి.

నవ్వులు-పువ్వులు

మనం సంతోషంగా నవ్వుతూ ఉండాలి.మనతో వుండే వాళ్ళు కూడా సంతోషంగా వుండేలా చూసుకోవాలి.అలా ఉంటేనే మన మొహాలు పూలలాగా విరుస్తూ,మెరుస్తూ ఆనందంగా వికసిస్తూ వుంటాయి.కొంత మంది ఉంటారు.ఎప్పుడూ జిట జిటమంటూ,చిట్టెడు వేస్తే పుట్టెడురాలేటట్లు.బిగదీసుకుని ఉంటారు.మొహం చిట్లిచ్చి చిట్లిచ్చి అడ్డంగా నిలువుగా నెర్రెలు పడిపోయి వుంటాయి.ఏమి చేసినా వాళ్ళ మొహంలో ప్రశాంతత,సంతోషం,తృప్తి కనిపించదు.కదిలిస్తే కరుస్తాము అనేటట్లు ఉంటారు.ఇంకొక వర్గం ఎప్పుడూ నెత్తిమీద నీళ్లకుండ పెట్టుకుని ఉంటారు.చిన్నదానికి పెద్దదానికి తేడాలేకుండా ఏడుపు,దుఃఖం వస్తుంటుంది.కొంత మంది నేరుగా అసలు మాట్లాడరు.ఎప్పుడూ కొక్కరింపు,అవహేళన,వ్యంగ్యం,ఈసడించుకుంటూ,గద్దిస్తూ,అరుస్తూ ఉంటారు.ఒక మొక్క పూలను ఎప్పుడు ఇస్తుంది?గాలి,వెలుతురు,నీరు,భూమిలో పోషకాలు అన్నీ సమృద్ధిగా ఉన్నప్పుడు కదా.అలానే మనం మన మనసులను ప్రశాంతంగా పెట్టుకుని,ఆశావహ దృక్పథంతో,ఎదుటివారిని ప్రేమిస్తే పెదవులపైన చిరునవ్వు వస్తుంది.అలావుంటే పక్కన వాళ్ళు కూడా వాళ్ళకు తెలియకుండానే మనతో స్నేహభావంతో,సరదాగా,ప్రసన్నంగా ఉంటారు.మన దగ్గరకు ఎలాంటి అనుమానాలు,భయాలు లేకుండా హాయిగా రాగలుగుతారు.మన చుట్టూరా వాతావరణం ఆహ్లాదకరంగా మారుతుంది.మనసు నిండా నవ్వటం ఆరోగ్యానికి కూడా మంచిది.మొహం పైన కండరాలకు కూడా వ్యాయామం ఉంటుంది.కాబట్టి నవ్వుతూఉందాము,నవ్వుల జల్లులతో పువ్వులు పూయిస్తాము.

చేసిన మేలు మరిచేవారు

చాలా మందికి ఎదుటివాళ్ళు మనకు సహాయం చేస్తున్నారు అనే స్పృహ ఉండదు.ఇంక గుర్తు పెట్టుకోవటం,గుర్తు పెట్టుకోకపోవటం అనే ప్రశ్నే ఉత్పన్నం కాదు.మనం పీక్కుంటుంటాము ఇంత సహాయం చేసాము,అంత చేశాము,మనల్ని కన్నెత్తి కూడా చూడటం లేదని.అసలు సహాయం చేయటం,చేయకపోవటం మన నిర్ణయం.అలాంటప్పుడు ఎదుటివాడు గుర్తు పెట్టుకోవాలి,అర్థం చేసుకోవాలి,జీవితాంతం రుణపడి ఉండాలి అని ఆశ పడటం అత్యాశ కదా.మన విషయమే తీసుకుందాము.ఎంత మంది తలా ఒక చెయ్యి వెయ్యకపోతే జీవితంలో ఇంత దూరం వస్తాము?ఎంత మంది వాళ్ళలో మనకు తెలుసు? ఎంత మందికి చెప్పగలతాము?మనకు తెలియకుండా చాలా మంది మనకు సహాయం చేసి ఉంటారు.వాళ్ళకు ఎప్పటికీ చెప్పలేము.జీవితం అంటే పరుగు పందెం కదా!ఎవరైనా కింద పడితే మనం చెయ్యి అందిస్తాము లేవడానికి.లేవగానే వాడు ఆ పరుగు కొనసాగించాలి,కోన సాగిస్తాడు కూడా.ఎవరు చెయ్యి అందిచ్చారు అనేది కూడా చూసుకునే సమయం ఉండదు.మరి అతనిని తప్పు ఎలా పడతాము?వాడు ఆగి, మన గుణగణాలు పొగిడి,ఇంటికి తీసుకెళ్ళి ముప్పూటలా తిండి పెట్టి పంపించడు కదా.వాడికీ కుదరదు,మనకూ కుదరదు.కాబట్టి ఎదుటివాడికి సహాయం చేయటం మన బాధ్యత అనుకోవాలి,చెయ్యాలి,అంతే!ప్రతిఫలాపేక్షతో చేయకూడదు.అసలు అలా ఆలోచించేటట్లయితే అసలు చేయవద్దు.ఎదుటివారికి కూడా క్లారిటీ ఉంటుంది కదా,మన దగ్గరనుంచి సహాయం ఆశించవచ్చా లేదా అని.మన పనులు,ఆలోచనలు క్రియాశీలకంగా ఉండేలా చూసుకుంటే చాలు.ఎదుటివారు మనం చేసిన సహాయాన్ని గుర్తు పెట్టుకున్నా,పెట్టుకోకపోయినా మన ధర్మం మనం నిర్వర్తిస్తాము.

అన్నం పరబ్రహ్మ స్వరూపం

మన పెద్దవాళ్ళు అందరూ చెబుతుంటారు.అన్నం పారేయకూడదు.అన్నం దేవుడితో సమానం అని.నిజం!ఒక ముద్ద దొరకాలంటే ఎంత కష్టపడాలి?అలాంటప్పుడు దుబారా చేయకూడదు.కానీ చాలా సార్లు పరిస్థితులు అలా ఉండవు.నలుగురు పిల్లలు వుండే ఇంట్లో గొంతు పిసికినట్లుగా సరిగ్గా చేయలేము.ఒక ముద్ద ఎక్కువే వండాలి.అట్లా వండిన ప్రతిసారి అన్నం మిగులుతుంది.అలాగని సరిగ్గా చేసాము అంటే ఆ రోజు అన్నం అందరికీ చాలదు.చాలా మంది,ముఖ్యంగా ఆడవాళ్లు అన్నం మిగిలింది పాడు చేయటం ఎందుకని బలవంతంగా తింటుంటారు.ఇది అసలు మంచిది కాదు.మా బాబు(నాన్న)అసలు ఒప్పుకునేవాడు కాదు.ఉడకబెట్టేవి తొందరగా చెడిపోతాయి.అవి కడుపులో కంటే బయట ఉండటం మేలు అనేవాడు.అంతే కదా!మిగిలింది అని తినటం మొదలుపెడితే ఊబకాయం వస్తుంది కదా.ఒక్కొక్కసారి అన్నం,సాదకాలు వేడి చేసుకుని తింటుంటాము.ఆ వేడి పైన నిజంగా చెడిపోతే చాలా సార్లు తెలియదు.అది వంటికి మంచిది కాదు కదా.పాత రోజుల్లో అయితే అంతో ఇంతో మిగిలితే వీధి కుక్కలకు,కాకులకు పెట్టేవాళ్లము.పని వాళ్ళకు,పేదవాళ్ళకు ఇచ్చేవాళ్ళము.కానీ ఇప్పుడు అలాంటివి చాలా తగ్గిపోయాయి.మనం వండుకుంది మనమే తినాలి,లేకపోతే పారెయ్యాలి.ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మట్టసంగా చేసుకోవడమే ఉత్తమం.అర్ధాకలితో కంచం ముందర నుంచి లేస్తేనే వంటికి మంచిది.కాబట్టి మిగిలింది అని,దుబారా అవుతుందని,చెడిపోతుంది అని బలవంతంగా తినొద్దు.కొత్త ఇబ్బందులు కొని తెచ్చుకుంటాము.

అతి వద్దనే వద్దు

పెద్దలు ఏమంటారు?అతి సర్వత్ర వర్జయేత్ అని.ఎలాంటి పరిస్థితుల్లో కూడా అతి వద్దు,మంచిది కాదు అని.కానీ మనం ప్రతి విషయంలోనూ అతి చేస్తుంటాము.పిల్లలపైన అతి ప్రేమలు,ఎదుటివారి పైన అతి కోపాలు సర్వ సాధారణం.మనల్ని మనం సమర్థించుకోవటం అనుకుంటూ గర్వానికి,భేషజానికి పోతుంటాము.ఎప్పుడు అయినా ఒక పందెం అంటే ఎప్పుడూ,ఎక్కడ,ఎలా,ఎవరు పోటీకి అర్హులు అని ఉంటుంది.కానీ పందెం అనగానే ముందుకు దూసుకుపోతాము.ఎంత దాకా పరిగెత్తాలా అని కూడా తెలుసుకోకుండా పరిగేస్తూనే ఉంటాము.మనం తిరిగి చూసేలోపల వేరే వాళ్ళు విజేతలు అయిపోతారు.పరీక్షలలో కూడా ప్రశ్నలు పూర్తిగా చదవము.సగం చదివేసి,అబ్బా!నాకు తెలిసిన జవాబే అని రాయటం మొదలుపెట్టేస్తాము.సగం రాసిన తర్వాత అనుమానం వచ్చి చూసుకుంటే,దాని జవాబు వేరే ఉంటుంది.చాలా మంది పేపర్ తిప్పి కూడా చూడరు.అక్కడ ఇంకో సగం క్వశ్చన్ పేపర్ ఉంటుంది ఇంకో సగం మార్కులకు.ఆ విషయం పరీక్ష హాల్ నుంచి బయటకొచ్చిన తర్వాత కానీ తెలుసుకోము.ఏమీ లేదు,అంతా హడావుడి,హైరానా!మనకే అర్థం కాకుండా ఉరుకులు,పరుగులు.భావోద్వేగాలు విషయం లో కూడా మితంగా వ్యవహరించం.చివరిదాకా పోతాము.అక్కడినుంచి ఇంకెక్కడికి పోవాలో తెలియదు.నోరు జారుతాము,చెయ్యి జాడిస్తాముు.క్షమించమని అడిగేదానికి అహం అడ్డు వస్తుంది.కొన్ని క్షమించలేని తప్పులు చేస్తాము.చేతులు కాలాక ఆకులు పట్టుకొని ఏమీ లాభం అంటారు కదా.కాబట్టి కొంచెం నిగ్రహించుకోవాలి.నోటిదురుసు తగ్గించుకోవాలి.మన ప్రేమలు మన బిడ్డలకు ప్రతిబంధకాలు కాకుండా చూసుకోవాలి.కక్షలు,కావేశాలు పెంచుకోకుండా మితంగా,పరిమితంగా మన భావావేశాన్ని అదుపులో పెట్టుకోవాలి.

దయచేసి క్షమించు

నా ఏడో క్లాస్లో ఒక పాఠం ఉంది,ఆన్ సేయింగ్ ప్లీజ్ బై ఏజీ గార్డినర్.దాంట్లో మనం సఖ్యంగా,సామరస్యంగా ప్లీజ్,థాంక్ యూ,సారీలు చెబితే రోజంతా బాగా గడుస్తోంది అని సారాంశం.నిజమేకదా.పొద్దున కనిపించగానే గుడ్ మార్నింగ్ చెబితే ఎదుటి వాళ్ళు సంతోషిస్తారు.ఏదైనా ఒక సహాయం కావాలంటే మనస్ఫూర్తిగా ప్లీజ్ అని అడిగితే సామాన్యంగా ఎవరూ కాదనరు.ఎదుటి వాళ్ళనుంచి సహాయం పొందినప్పుడు థాంక్స్ చెబితే వాళ్ళు కూడా సంతోషిస్తారు.మన వల్ల ఎదుటివారికి ఇబ్బంది కలిగినప్పుడు సారీ చెబితే,వాళ్ళు కొంచెం సర్దుకుంటారు.ఇలా చిన్న చిన్న పదాలతో మన చుట్టూవుండే వాతావరణం స్నేహపూర్వకంగా,సద్భావంతో ఉండేలా చేసుకోగలుగుతాము.ఎందుకంటే పొద్దునలేచినప్పటినుంచి మనకు ఎదుటివారితో పని పడుతూవుంటుంది.మనం వారితో మంచిగా ప్రవర్తిస్తే వారు కూడా మనతో మంచిగా ఉంటారు.మనం దురుసుగా ఉంటే వాళ్ళు మనల్ని లెక్క చేయరు.అందరూ మనల్ని దూరం పెడతారు.అందుకని మనందరమూ కలిసి మెలిసి మంచిగా ఉందాము.మనం బాధ పడకూడదు,మనవల్ల ఎదుటివారూ ఇబ్బంది పడకూడదు.

సన్యాస యోగం ఒక యాగం!

మా చిన్నప్పుడు మా బాబు(నాన్న) కోపం వస్తే హిమాలయాలకు వెళ్ళిపోతాను,సన్యాసులలో కలిసిపోతాను అనేవాడు.మేమందరమూ వద్దూ,వద్దూ అని బతిమాలాడేవాళ్ళము.సన్యాసం అనేది కక్ష,శిక్ష కాదు కదా!అన్నీ త్యజించ గలగటం సన్యాసం అంటే.పనులు తప్పించుకునేదానికి,బాధ్యతలు తప్పించుకునేదానికి కాదు సన్యాసం అనేది.సంసార బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూనే,భవ బంధాలకు,రాగద్వేషాలకు అతీతంగా ఉండగలగటం అలవాటు చేసుకోవాలి.సన్యాసం అనేది పవిత్రమయిన యోగం.ఆ దిశగా అడుగులు వెయ్యాలి అనుకుంటే మంచి ఉద్దేశంతో ముందుకు సాగాలి.అంతే కాని కోపాలు,తాపాలు,నిరాశలు,నిస్పృహలు,భయాలు,బాధ్యతలకు భయపడి పారిపోవటం కాదు.ఆ యాగం చేయాలి అంటే నిరంతర కృషి ఉండాలి.

శుభకార్యాలప్పుడు పిలుపులు

మనం శుభకార్యాలకు చాలా మందిని పిలుస్తుంటాము.ఆ శుభకార్యం అయిపోయిన తర్వాత గబుక్కున గుర్తు వస్తుంది.మనకు చాలా ముఖ్యమయిన,దగ్గర వాళ్ళను పిలవటం మరిచిపోయామని.వాళ్ళు ఎదురైతే ఏమి సమాధానం చెప్పాలా అని తల పట్టుకుంటాము.చాలా మంది భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ పిలిస్తేనే కానీ రారు.ఇప్పుడిప్పుడు కొంచెం ఆ మొండిపట్టు తగ్గుతున్నది.మర్యాదగా అందరూ రండి అని పిలిచి వస్తాము.కానీ కొన్ని చోట్ల పిలిచేవాళ్ళ పక్కన ఒక అతను పుస్తకం పట్టుకుని ఉంటాడు.ఎంత మంది హాజరు అవుతారు మీ ఇంటి నుంచి అని అడిగి రాసుకుంటాడు.వృథా ఖర్చులు తగ్గించడానికి అని తెలిసింది.కొంత మందిని పిలవాలి కాబట్టి పిలుస్తాము.వాళ్ళు వచ్చినా రాకపోయినా మనకు పెద్ద తేడా ఉండదు.సందడి,పండగ వాతావరణం,పది మందికి భోజనాలు పెడితే మంచిది అని పిలుస్తాము.ఒక్కో సారి మనం పిలిచేదానికి వెళ్ళిన చోట వేరే వాళ్ళు ఉంటారు.పిలవకపోతే బాగుండదని మొహమాటానికి పిలుస్తాము.కొంత మందిని అసలు పిలవము కానీ శుభకార్యం జరుగుతుంది అని వస్తారు.మరీ దగ్గర వాళ్ళయితే రాకపోతే ఒప్పుకోము అని బెదిరిస్తాము.ఏది ఏమైనా ఒక కార్యం జరిగినప్పుడు పది మంది కలిస్తేనే బాగుంటుంది,హడావుడి,సంతోషం,నిండుదనం ఉంటుంది.కాబట్టి పిలిచే ప్రతి ఒక్కరినీ మనస్ఫూర్తిగా,వాళ్ళు నిజంగానే రావాలి ఆని పిలిస్తే మంచిది కదా.అన్ని దానాలలోకి అన్నదానం మంచిది కదా.మన లోగిలిలో పది మంది సంతృప్తిగా తిని,అన్నదాతా సుఖీభవ అని దీవిస్తే మనకు సంతోషం,తృప్తిగా ఉంటుంది.అందుకనే నిజంగా పిలుపులు మొదలు పెట్టేముందు అసలు ఉరామరికగా ఎంత మందిని పిలవాలి అని తేల్చుకోవాలి.కాగితం,పెన్ను తీసుకుని మనకు తెలిసిన,ముఖ్యమమయిన వాళ్ల పేర్లు,బంధువుల పేర్లు రాసుకోవాలి.అలా అయితే మఖ్యమయిన వాళ్ళను మర్చిపోయే తప్పు చేయము.ఒక పెద్ద కార్యం అనుకున్నప్పుడు ఎన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకున్నా ఒక్కొక్కసారి తప్పొప్పులు జరుగుతుంటాయి.అవి కావాలని చేసేవి కాదు కదా.ఆ హడావుడిలో,పని తొందరలో మర్చిపోతుంటాము.కాబట్టి అందరూ అర్థం చేసుకోవాలి.

సమానత్వం పిల్లలతో

సమానత్వం పాటించాలి అని అందరమూ అనుకుంటాము.కానీ నిజంగా సాధ్యమవుతుందా?భీముడు ఎక్కువ తింటాడు కదా!సమానత్వం అని కుంతి అంతే పెట్టదు కదా బిడ్డలకందరికీ.ఇక్కడ సమానం అంటే ఎవరి ఆకలి ఎంతో తెలుసుకుని,వాళ్ళ ఆకలి తీర్చడం.అంతే కానీ తినలేని వాళ్ళకి కుక్కి కుక్కి పెట్టటం కాదు.లేకపోతే మిగిలిన నలుగురు పాండవులు తిన్నంతే పెట్టి భీముడిని అర్థాకలితో కంచం ముందర నుంచి లేపడం కాదు.తరగతి గదిలో ఇరవై మంది పిల్లలుంటే,అందులో నలుగురు మాట్లాడారు నిశ్శబ్దం పాటించకుండా అనుకో.మాస్టర్ కి ఆ నలుగురు ఎవరో తెలియదు కానీ కొంత మంది మాట్లాడుతున్నారు అని తెలుస్తుంది.సమానత్వం అని అందరినీ శిక్షించాడు అంటే తప్పు కదా!తప్పు చెయ్యని వాళ్ళు కూడా శిక్ష అనుభవిస్తున్నారు కదా.కాబట్టి సమానత్వం అని మూర్ఖంగా ఆలోచించకుండా,సమయస్ఫూర్తిగా,స్ఫూర్తిదాయకంగా వ్యవహరించాలి.ఇండ్లలో కూడా చిన్నవాళ్ళు అంటే ఇష్టం,లేక పెద్ద వాళ్ళు అంటే ఇష్టం అమ్మ నాన్నలకు అని పిల్లలు అపోహ పడుతుంటారు చాలా సార్లు.ఒక్కో బిడ్డ మనస్తత్వం,వయసు,అప్పటి పరిస్థితి అన్నీ నిర్ణయిస్తాయి తల్లి తండ్రుల స్పందన ఆ క్షణంలో.ఇంత కంటే ముఖ్యంగా తల్లితండ్రుల మానసిక,వ్యవహారిక పరిస్థితి ఆ సమయంలో చాలా ముఖ్యం.సంతోషంగా ఉన్నారు అనుకో తేలికగా తీసుకుంటారు.అదే చికాకుగా,ఇబ్బందుల్లో ఉన్నారు అనుకో ఊరికే కోపం,విసుకు వస్తుంటుంది.మనందరమూ మనుష్యులమే కదా!కాబట్టి ఎవరు కూడా అన్నీ పట్టి పట్టి చూడ కూడదు.చాలా మందికి మనసులో ప్రేమలు ఉంటాయి,కానీ బయటకు చూపించడం తెలియదు.మనమంటే ప్రేమలేదు అని ఎదుటి వాళ్ళు దిగులు పడుతుంటారు.అందుకనే నేను ప్రతి ఒక్కరికీ చెప్తాను ప్రేమలు వ్యక్తం చెయ్యండి.మీరు తొందర పడ్డారు,అనవసరంగా బాధ పెట్టారు అని అనిపిస్తే మొహమాటం లేకుండా సారీ చెప్పండి.అప్పుడు అపోహలు,అసంతృప్తులు,అనుమానాలు ఉండవు.మన మనసులో అందరినీ సమంగా చూస్తున్నాము అని అనుకుంటే అది మీ మాటలు,చేతలు ద్వారా ఎదుటి వాళ్ళకు అర్థం అయ్యేలా చెయ్యండి.వాళ్ళే మనలని అర్థం చేసుకోవాలి అని అనుకోవద్దు.దీనినే కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్ అంటారు.అది లేకుండా చూసుకోండి,దూరాలు పెంచుకోకండి.

తప్పులెన్నువారు……కానీ

తప్పులెన్నువారు తమతప్పులెరుగరు అని అంటారు.నిజమే!తప్పేముంది?నేను ఉన్నాను.రోజులో నా మొహం రెండు లేక అయిదు నిముషాలు చూసుకుంటాను.రోజు మొత్తం వేరే వాళ్ళనే చూస్తూంటాను,వాళ్ళ మాటలు వింటుంటాను,వాళ్ళ చేతలు చేష్టలు గమనిస్తుంటాను.కాబట్టి వాళ్ళని విశ్లేషణ చేయటం నాకు సులభం.నా గురించి ఆలోచించడానికి అసలు సమయం ఎక్కడ మిగిలింది ఇంక?కానీ ఇక్కడే మనం కొంచెం ఆగి మన గురించి ఆలోచించుకోవాలి.మనం ఎంత సేపూ ఎదుటివాడు గులకరాయి తగిలి తట్టుకున్నాడు అని మందలిస్తాము.కానీ మనం పెద్ద బండరాయి కొట్టుకుని బోళ్ళ పడతాము.ఎదుటివారి తప్పొప్పులు,లోటుపాట్లు క్షుణ్ణంగా చెప్పగలతాము.మనం చాలా నిఖార్సు అయిన మనుష్యులం,మనం అసలు తప్పులు చేయమని గుడ్డి నమ్మకం.ఒక వేళ తప్పు జరిగినా మనల్ని మనం సమర్థించుకునేదానికి సవాలక్ష కారణాలు చెప్తాము.కారణాలు అంబులపొదిలోనుంచి అస్త్రాలు వచ్చినట్లు వస్తాయి.ఈ అతి మనమందరమూ మానుకోవాలి.ఆత్మ శోధన అప్పుడప్పుడు అన్నా చేసుకుంటూ ఉండాలి.మనం తప్పులు చేసుకుంటూ పోతే,పక్కవాళ్ళకి మంచి చెడ్డ ఏమీ చెప్పగలతాము?కాబట్టి ఎదుటి వాళ్ళలో తప్పులను వేలు ఎత్తి చూపించే ముందు మనం ఏ పాటి పద్ధతి గలవాళ్ళమో బేరీజు వేసుకోవాలి.వాళ్ళ పరిస్థితిలో ఉంటే మనం ఎలా వ్యవహరించి ఉంటాము అనే జ్ఞానం మనకు ఉండాలి.ముందు క్షమాగుణం ఉండాలి.ఎదుటి మనిషిని అర్థం చేసుకునేదానికి నిజంగా ప్రయత్నించాలి.

అద్దం అబద్ధం చెప్పదు

అద్దంలో మనము ఎలా ఉంటామో అలాగే కనిపిస్తాము.దానికి ఏమీ మొహమాటాలు,భయాలు ఉండవు.ఉన్నది ఉన్నట్లే చూపిస్తుంది.అసలైన మంచి స్నేహితుడు అద్దంలాగా ఉండాలి అంటారు.పాత రోజుల్లో రాజులు రాజ గురువులని పెట్టుకునేవారు.వాళ్ళు సలహాలు ఇస్తారు,సంప్రదింపులు చేస్తారు.రాజు తప్పు మార్గం లో ఆలోచించినా,వెళుతున్నా మొహమాటం లేకుండా చెప్పేవాళ్ళు.ఎందుకంటే వాళ్ళు డబ్బు ఆశించరు.రాజుకు కోపం వస్తుందేమో అని భయపడరు.మన మనసే మనకు అద్దం.మనం ఏదైనా తప్పు చేస్తే మన మనసుకి తెలుస్తుంది చాలా సార్లు.తెలిసి చేసినా తెలియక చేసినా తప్పు తప్పే అవుతుంది.కనీసం మన మనసుకు మనం తప్పు దార్లో వెళుతున్నాము అనిపిస్తే,ఆగిపోవాలి.ఆ పని చేయకూడదు.ఆ మార్గంలో నడవకూడదు.ఎవరూ చూడటం లేదు,ఎవరికీ తెలియదు అని మనల్ని మనం మోసం చేసుకోకూడదు.మంచి మార్గం లో నడవాలి.మంచి స్నేహితులు ఉంటే మనకు తప్పని తెలియక చేసేపనులను ఆపుతారు.

భయం భయం …పారిపో!

ప్రతి ఒక్కరికీ చాలా రకాల భయాలు ఉంటాయి.కొందరికి బల్లి అంటే భయం,ఇంకొందరికి పిల్లి అంటే భయం.నలుగురులోకి రావాలంటే భయం.పదిమందిలో మాట్లాడాలంటే భయం.నిర్ణయాలు సొంతంగా తీసుకోవాలంటే భయం.ప్రాణ భయం,బీదరికం అంటే భయం,కష్టాలు అంటే భయం.ఇట్లా చెప్పుకుంటూ పోతే సవాలక్ష భయాలు వున్నాయి.మనము ఒకటే ఆలోచించాలి.మనకు భయం అని ఏదీ ఆగదు.మనము ఎదురుకోవాలి అన్నప్పుడు ఎన్ని రోజులు భయపడుతూ కూర్చుంటాము.మనకు భయమని ఎంతమందిని పక్కన పెట్టుకుని పోషిస్తాము?మనకు ధైర్యం జొప్పించేదానికి ఒకరు భుజాలు నొక్కుతూ,మరొకరు వీపు తడుతూ,ఇంకొకరు కాళ్ళు మర్దన చేస్తూ ఉండరు.ఎప్పుడూ మన యుద్ధం మనమే చెయ్యాలి.దానికి కావలసిన ధైర్యం,సన్నాహాలు మనమే చేసుకోవాలి.మనం భయస్థులమని సమస్యలు రాకుండా ఉండవు.ఈ రోజుల్లో అర్జునుడికి కృష్ణుడు వెన్ను తట్టినట్లు ఎవరూ మన వెనకాల ఉండరు.మనమే ద్విపాత్రాభినయం చేసుకోవాలి కృష్ణుడుగా,అర్జునుడిగా.అంటే మనకు మనమే గుండె ధైర్యం తెచ్చుకోవాలి.మన సమస్యలు మనమే పరిష్కరించుకోవాలి.కాబట్టి భయాన్ని ఆమడ దూరం పంపించేద్దాము.ధైర్యంగా ముందుకు సాగుదాము.మన ధైర్యమే మనకు సగం గెలుపునిస్తుంది.

లెక్కలేనితనం మానుకోవాలి

మనం ప్రతి ప్రాణికీ విలువ ఇవ్వాలి.మనమొక్కటే కాదుకదా ఈ భూమిపైన వుండేది?వాటి హక్కులని మనం కాలరాయకూడదు కదా!జంతువుల గురించే అలా మంచిగా మాట్లాడుకుంటున్నప్పుడు సాటి మనుష్యుల గురించి ఇంక ఎంత మంచిగా ఆలోచించాలి?కానీ చాలా చోట్ల పక్కవాళ్ళను కీతాగా చూడటం,అవమానించడం,హింసించడం,లెక్కలేనితనంగా వ్యవహరించడం చూస్తుంటాము.ఎదుటివాళ్ళను మనుష్యులుగా,మనకు సమానంగా చూడటం నేర్చుకోవాలి.మనల్ని చూసేకదా మన బిడ్డలు నేర్చుకుంటారు.వాళ్ళకు మనం మంచిగా విలువలు నేర్పించాలి కదా.ఎదురుతిరగలేనివాళ్ళు,అశక్తులు,చిన్నవాళ్ళు,బీదవాళ్ళు,సంఘంలో పెద్ద పేరుప్రతిష్ఠలులేనివాళ్ళు,అబలలు...వీళ్ళను పీడించడం గొప్ప అనుకునే వర్గం వుంది.ఆ భావజాలం నుంచి అందరూ బయటపడాలి.మనం ఎదుటివాళ్ళకు గౌరవమర్యాదలు ఇస్తేనే వాళ్ళు మళ్లీ తిరిగి మనకు ఇస్తారు.భయంతో మనమాట వినటం గొప్ప కాదు.మనమీద ప్రేమతో,గౌరవంతో మన మాటలకు విలువ దక్కేటట్లు చూసుకోవాలి మనం ఎప్పుడూ.నోటి దురుసు తగ్గించుకోవాలి.తప్పు జరిగితే చిన్నగా అర్థం అయ్యేటట్లు చెప్పి,ఆ తప్పు సరిదిద్దుకునేటట్లు చెయ్యాలి.ఊరికినే అరవటం,కొట్టటం,దూషించటం,కించపరచడం,వ్యంగ్యంగా మాట్లాడటం,తక్కువ చేసి మాట్లాడటం,ఎద్దేవా చేయటం మానుకోవాలి.అందరితో మంచిగా ఉండాలి.సర్దుకుని పోతూండాలి.చిన్నదానికి పెద్దదానికి ఘర్షణలు,గొడవలు మానుకోవాలి.చిన్నా పెద్దా అంతరం గుర్తించాలి.మన మాటలు,చేతలు,ఆలోచనలు ఎప్పుడూ లెక్కలేనితనంగా,ఎదుటివారిని బాధపెట్టే విధంగా,భయపెట్టేవిధంగా ఉండకూడదు.

వానప్రస్థం

పూర్వము రాజులుతమ రాజ్యాన్ని,రాజసంపదను బిడ్డలకు ఇచ్చేసి అడవులకో,హిమాలయాలకో వెళ్లే వాళ్ళు.ఎందుకు అనుకుంటున్నారు?వయసు మీరితే ఒంట్లో శక్తి తగ్గిపోతుంది.శత్రువులతో పోరాడలేము.మన తర్వాత తరం పగ్గాలుతీసుకోవాలి.వాళ్ళకు పూర్తిగా స్వేచ్ఛ ఇస్తేనే కదా వాళ్ళు కూడా న్యాయంచేసేది.సంపదలు నా చేతిలో పెట్టుకుంటాను.నిర్ణయాలు నేనే తీసుకుంటాను.నేను చెప్పినట్లు మీరు చెయ్యాలంటే ఎవరు చేస్తారు?అట్లా అని అంత బతుకు బతికి,వాళ్ళ కింద వుండేదానికి మనసు ఒప్పుకోదు.అందుకని అన్నీ వదిలేసి వెళ్ళిపోయేవాళ్ళు.దీనినే వానప్రస్థం అంటారు.ఇప్పుడు మనం అడవుల్లోకి,కొండలు గుట్టల్లోకి వెళ్ళలేము.మరి ఏమీ చెయ్యాలి?అంతా నాదే,నా కష్టార్జితమే అనేది మనసులో నుంచి తీసెయ్యండి.మనం మన బిడ్డల కోసమే కదా కష్టపడి సంపాదించింది.మనస్ఫూర్తిగా ఇచ్చేయండి.వాళ్ళ బతుకులు వాళ్ళని బతకనియ్యండి.వాళ్ళేమీ చిన్న పిల్లలు కాదు,చిన్న పిల్లలు ఉన్నవాళ్ళు.అందుకని వాళ్ళు చేసే ప్రతిపనిని ఆక్షేపించవద్దు వెనక నుంచి.బి ఎ రోమన్ ఇన్ రోమ్ అని అంటారు కదా.ఇప్పుడు పెత్తనం వాళ్లది,కాబట్టి గౌరవంగా పక్కకు తప్పుకుందాము.వాళ్ళ నిర్ణయాలు వాళ్ళనే తీసుకోనిద్దాము.అతిగా జోక్యం వద్దు.ఓల్డ్ ఏజ్ హోమ్స్ ఇప్పుడు కొత్త వానప్రస్థాలు.ఓపిక ఉన్నన్ని రోజులు సొంతగా ఉండండి.బిడ్డలకు సహాయంగా ఉండండి.ఏ పరిస్థితి అయినాప్రశాంతత కోల్పోవద్దు.ఆత్మ న్యూనత వద్దు.చాలా మంది మనకే ఇట్లా ఎందుకు జరుగుతుంది అని చిన్న చిన్న వాటికే దిగులు పడుతుంటారు.ఎందుకు?ఎంత పోరాటం చెయ్యకపోతే జీవితంలో ఇంత దూరం వచ్చాము?ఒక్కొక్కళ్ళకి ఒక్కోరకం ఇబ్బందులు వచ్చి ఉంటాయి.అవన్నీ దాటుకుని వచ్చాము కదా!ఉన్నంతలో సంతోషంగా ఉందాము,సంతోషాన్ని పంచుదాము,పెంచుదాము.

చద్దెన్నము తిన్న ఇల్లాలు

చద్దెన్నము తిన్న ఇల్లాలికి మొగుడు ఆకలి తెలియదంటారు.మొగుడి ఆకలి తెలిసినా తెలియకపోయినా ఖచ్చితంగా బిడ్డల ఆకలి తెలుస్తుంది.శబరి ఏమీ చేసింది?తను రాముడికి సమర్పించాలి అనుకున్న పళ్ళు అన్నీ మంచిగా ఉన్నాయా లేదా అని కొరికి చూసింది.ఇంట్లో మన అమ్మ కూడా అలాగే అన్ని చూసుకుని చేస్తుంది.ఇంత పనులు చెయ్యాలంటే శక్తి ఉండాలి కదా ఒంట్లో.మరి ఏమీ తినకపోతే,పొద్దున లేచి ఒంట్లోకి శక్తి ఎట్లా వస్తుంది?నేను మా పిల్లలకు కూడా అదే చెప్తాను.మొదట మీరు తినండి.తరువాత ఇంట్లో వాళ్ళకు పెట్టండి అని.ఇట్లా చేస్తే రెండు లాభాలు మనకు.ఉప్పులు కారాలు సరిగ్గా పడ్డాయో లేదో తెలుస్తుంది.రెండోది ఏంటంటే,ఇంట్లో వాళ్లకి మంచిగా,ఓపికగా,సంతోషంగా పెట్టగలతాము భోజనం.లేకపోతే నీరసానికి,ఆకలికి చేసే పని మీద సరైన ధ్యాస ఉండదు.ఊరికినే ఇంట్లో వాళ్ళను విసుక్కుంటూ,కసురుకుంటూ వుంటాము.లేకపోతే చెయ్యలేక కళ్ళలో నీళ్ళు కుక్కుకుంటూ వుంటాము.ఇవన్నీ అంత అవసరమా?మనము ఆరోగ్యంగా ఉంటేనే కదా ఇంట్లో వాళ్ళ బాగోగులు పట్టించుకోగలము.కాబట్టి మంచిగా పొద్దున అల్పాహారం తీసుకోండి.ఇంట్లో చిన్న బిడ్డలు ఉంటే వాళ్ళకు అన్నాలు పెట్టడానికి చాలా ఓపిక,సహనం కావాలి.ఆకలి పైన అవి పక్కకు వెళ్ళిపోతాయి.విసుకు,కోపం వస్తుంటాయి.కాబట్టి ఒక ముద్ద మీరు ముందు తిని,తరువాత వాళ్ళకు పెట్టండి.అయ్యో!ఇంట్లో వాళ్లందరూ తినకుండా మనమెట్లా తింటాము అని ఆలోచించవద్దు.అందరి మంచికోసమే నేను చెప్పేది.

సహనం సహజ గుణం గా…..

మనకు కోపాలు తాపాలు అన్నీ ఎక్కువే.కానీ చాలా సార్లు జీవితంలో చాలా పోగొట్టుకుంటుంటాము.అందుకనే పెద్దలు నిలిచి నిదానంగా పోవాలి అని అంటారు.నిజమే!ఎందుకంటే సీతా దేవి అంతటి ఆమే రావణుడు తీసుకెళితే,తొందరపడి అఘాయిత్యం చేసుకోలేదు.ఓపికగా రాముడు కోసం ఎదురుచూసింది.దైవాంశ సంభూతులు అయినవాళ్ళే కష్టాలు పడ్డారు.సహనంతో కష్టాలనుండి బయటపడ్డారు.ఇక మనమెంత?మనం తీసుకునే ప్రతి పెద్ద అడుగు ఆచి తూచి,పూర్వాపరాలు తెలుసుకుని,పరిస్థితి అర్థం చేసుకుని ముందుకు అడుగు వెయ్యాలి.ముందర మనలను మనం సరిగ్గా అంచనా వేసుకోవాలి.ఎదుటివాళ్ళు వాళ్ళ స్వలాభాలకోసం చాలా సార్లు నువ్వు ఇంద్రుడివి,చంద్రుడివి,తోపువి అని ఆకాశం కి ఎత్తేస్తుంటారు.అవన్నీ నిజం అని నమ్మకూడదు.మన పాదాలు ఎప్పుడూ నేల పైనే ఉండాలి,ఆకాశం లో కాదు.సంయమనం పాటించాలి.అలా ఉండాలంటే తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోకూడదు.చెప్పుడు మాటలు వినకూడదు.మన తాహతు మనకు తెలియాలి.మన బలాలు ఒక్కటే కాదు,మన బలహీనతలు కూడా ఖచ్చితంగా తెలియాలి.వాటిని ఎదుటివాడు ఒడిసి పట్టుకోకుండా జాగ్రత్త పడాలి.జీవితం అంటే ఒక రకంగా యుద్ధమే.ఊరికినే కత్తి తీసి కనిపించినవాడిని పొడవటం కాదు.బుర్ర పెట్టి ఆలోచించాలి.మనం ఏమి చేస్తే,ఎలా చేస్తే,ఎప్పుడు చేస్తే మనకు మంచి జరుగుతుంది అనే అవగాహన మనకు ఉండాలి.ఊరికే వాళ్ళు చెప్పారు,వీళ్లు చెప్పారు,నాకు సరిగ్గా అర్థం కాలేదు పరిస్థితి అని తరువాత మనల్ని మనం సమర్థించుకోకూడదు.ఎవరు చెప్పినా చెప్పకపోయినా మనం చేసే పనులకు మనమే బాధ్యులం కదా!

పొద్దున మనము లేవాలి…

పొద్దున మనమూ లేవాలి,పళ్ళను బాగా తోమాలి అని పిల్లలకు నేర్పిస్తాము.ఎర్లీ టు రైజ్ అండ్ ఎర్లీ టు బెడ్ అని వింటుంటాము.ఇది నిజంగా చాలా మంచి అలవాటు.కానీ పిల్లలకు చెప్తాము కానీ,చాలా సార్లు పెద్దవాళ్ళము పాటించము.సూర్యోదయం ముందర లేవాలి.అప్పుడు మనసు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.తెల్లవారితే వుండే రణగొణ ధ్వనులు ఉండవు.గాలి కూడా చాలా మటుకు శుభ్రంగా,పొల్యూషన్ లేకుండా ఉంటుంది.మార్నింగ్ వాక్ చేసుకునే వాళ్ళు సంతోషంగా,స్థిమితంగా చేసుకోవచ్చు.అదే అర్ధరాత్రి దాకా మేలుకుని,అపరాహ్ణం లేస్తే ఎలా ఉంటుంది?ఇంట్లో వాళ్ళు ఇంకా లెయ్యలేదని విసుక్కుంటూ ఉంటారు.ఆ ఛీదరలు,చీత్కారాలు వింటూ లెయ్యాలి.ఆలస్యంగా లేస్తాము కాబట్టి కడుపులో జఠరాగ్ని ఎక్కువ అవుతుంది.అలా ఉన్నప్పుడు పళ్లు తోముకున్నా,కడుపులో దేవుతుంది.ఒక్కొక్కసారి నోట్లోకి కూడా వస్తుంది.పళ్ళు మళ్ళా తోముకుందాములే,ముందర కడుపులోకి ఏమన్నా తినేద్దాము అనుకునే వర్గం కూడా ఉంటుంది.ఇంక హడావుడిగా అన్నిటికీ ఉరుకులు పరుగులు పెడుతుండాలి.అదే పొద్దునే లేస్తే,అన్ని పనులు సక్రమంగా,సజావుగా,ప్రశాంతంగా జరుగుతాయి.ఎవరూ మనల్ని విసుక్కోరు,కసురుకోరు,ఈసడించుకోరు,తక్కువ చేసి మాట్లాడరు ఆలశ్యంగా వచ్చామని,పని సరిగ్గా చెయ్యలేదని.కాబట్టి రోజు అంతా సామరస్యంగా జరిగిపోతుంది.పొద్దున్నే లెయ్యాలి అంటే రాత్రిళ్ళు త్వరగా పడుకోవాలి.దేనికైనా క్రమశిక్షణ ఉండాలి.క్రమశిక్షణ లేకపోతే జీవితంలో ఏమీ సాధించలేము.మనం చేరుకోవాల్సిన గమ్యం దగ్గరలో ఉన్నా చెయ్యి జారిపోతుంది జీవితంలో క్రమశిక్షణ లేకపోతే.

ఏక భుక్తం భూశయనం

మా చిన్నప్పుడు మా బాబు(నాన్న)ఎప్పుడూ చెప్పేవాడు.బ్రహ్మచర్యం నిష్టగా పాటించేవాళ్ళు ఏకభుక్తం భూశయనం తప్పకుండా ఆచరించాలిఅని.పెళ్ళి కాని వాళ్ళు చదువుకునే వాళ్ళు తాంబూలం వేసుకోకూడదు అని.ఏమీ లేదు.సుగంథ ద్రవ్యాలు వాడకూడదు అని.నాలుక మొద్దుబారిపోతుంది.ఉచ్ఛారణ సరిగ్గా వుండదు అని.ఏక భుక్తం అంటే ఒంటి పూట భోజనం అని అర్థం.భూశయనం అంటే పరుపులు అవి లేకుండా కటిక నేల పైన పండుకోవాలి.ఇలా కఠినంగా,క్రమశిక్షణగా వుంటేగానీ చదువు వంట పట్టదని పెద్దల నమ్మకం. ఇప్పుడు అలాంటి పద్థతులు లేవు,ఎవరూ పాటించరు. ఏక భుక్తం అంటే సుమారు ఈ రోజు మథ్యాహ్నం భోజనం చేస్తే ,మళ్ళీ రేపు అన్నం తినేదాక ఏమీ తినకూడదు అని.అంటే ఒక్కపొద్దు వున్నట్లే కదా! ఇప్పుడు చాలా మంది అది పాటిస్తున్నారు కొంచెం మార్పులు చేర్పులతో.16 గంటల ఫాస్టింగ్ అంటారు.8గంటలు ఏమైనా తినవచ్చు,ఎంతైనా తినవచ్చు.కానీ ఆఖరున తిన్నప్పటినుంచి 16 గంటలు ఏమీ తినకూడదు. ఇంకా కొంతమంది కొన్ని రోజులు అనుకుని నీళ్ళు మటుకే తాగుతారు.ఒక్క పొద్దు వుండటం ఒంటికి మంచిది అని తెలుసుకున్నారన్న మాట.మన పెద్దలు చెప్తారు కదా...లంఖణం దివ్యౌషథం అని. వీపు పట్టుకున్నా,మెడ పట్టుకున్నా,నడుము పట్టుకున్నా,నేల పైన పండుకుంటే తగ్గుతాయి కదా.అంటే భూశయనం మంచిదే కదా!!!

జిహ్వచాపల్యం…..అవసరమా?

ఇంట్లో అమ్మలు,అమ్మమ్మలు,అత్తలు,నానమ్మలు వుండి పూట పూటకు రుచులు రుచులుగా చేసి పెడుతుంటే,ప్రతి ఒక్కరికీ జిహ్వ చాపల్యం ఉండి తీరాల్సిందే.కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితులు అలాగ లేవు చాలా ఇండ్లలో.అప్పుడు పరిస్థితి ఏంది?క్షణాల్లో పొద్దున టిఫిన్ అయిపోవాలి,కడుపులోకి కూడా పోవాలి.మధ్యాహ్నం లంచ్ కి గబ గబా ఏదో ఒకటి కుక్కుకుని,మళ్ళీ సీట్ లోకి వెళ్లి పని చూసుకోవాలి.ఈ పరిస్థితులలో రుచులకు చోటు ఏది?మన వాళ్ళు ఈ మధ్య ఆరోగ్యానికి పెద్ద పీట వేస్తున్నారు.మంచి పరిణామం.నథింగ్ వైట్ అనే ఉద్యమం బాగా నడుస్తుంది.అంటే పాలు,చక్కెర,పిండి పదార్థాలు,బియ్యం లాంటివి వద్దు అని.ఇంకో వర్గం నూనెలు వద్దు,కొలెస్ట్రాల్ ఎక్కువ అయితే కష్టం అంటుంది.ఇవన్నీ తప్పని కాదు కానీ మరీ భయపడి ఎండుకు పోకూడదు కదా. ఇప్పుడు చద్దెన్నాలు తినేవాళ్లు లేరు.ఇడ్లీ దోసెలు వీకెండ్ కి జరిగిపోయాయి చాలా మంది ఇండ్లలో.రాగి జావ,గ్రిట్స్,ఓట్స్,ఫ్రూట్స్ ఇప్పుడు బ్రేక్ఫాస్ట్ ఐటమ్స్. రుచులు రుచులుగా చేస్తే ఒకటి తినాల్సింది నాలుగు తింటాము.ఉప్పు వేస్తే బీపీ అంటాము.చక్కెర వేస్తే షుగర్ అంటాం.కారం వేస్తే కడుపులో మంట అంటాము.అయితే ఇప్పుడు ఎలా? అందుకనే ప్రతిదీ చిన్నప్పటి నుంచీ మితంగా తీసుకుంటే, చాలా ఆరోగ్య సమస్యలు నుండి బయట పడవచ్చు.ఇంకో రెండు ముద్దలు తింటే కడుపు నిండుతుంది అంటే,ఇప్పుడే ఆపెయ్యాలి.చిన్నప్పుడు మా బాబు(నాన్న)చెప్పేవాడు.కడుపులో సగం అన్నం ఉండాలి.పావు భాగం నీళ్లు ఉండాలి.మిగిలిన పావు భాగం కాళీగా ఉండాలి.రుచిగా తినకూడదు అని కాదుకానీ,ఆరోగ్యం పట్ల కూడా అవగాహన పెంచుకుంటే బాగుంటుందిమనందరమూ.

మతిమఱుపు...దీనికి అంతం లేదా?

ఒకప్పుడు నాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా వుండేది మనుష్యులు ఊరకనే ఎలా మరచి పోతుంటారు అని.చాలా సార్లు వాళ్ళు అబద్ధం చెబుతున్నారేమోననే అనుమానం ఉండేది.ఎందుకంటే నాకు ఊహ తెలిసినప్పటినుంచి ప్రతి చిన్న విషయం ఇప్పటికీ గుర్తు ఉంది.మరి ఈ మధ్యలో జరిగిన విషయాలు ఎవరైనా ఎలా మరచి పోతారు అంత తొందరగా?
కానీ ఈ యక్షప్రశ్నలన్నీ కాలక్రమేణా కరిగిపోయాయి.ఇప్పట్లో విషయాలు గుర్తుంటే గొప్ప.అన్నం తిందామని వంటింట్లోనుంచి అన్ని గిన్నెలు తెచ్చుకుంటాను.తినేసిన తర్వాత గిన్నెలు తీసేటప్పుడు చూస్తే కూర అంతా అలానే వుంటుంది.అంటే కూర వేసుకోవటం మరిచి పోయానన్నమాట.మొన్న ఈ మధ్య పాలు కాచడం తప్పిస్తే వేరే పని లేదు వంటింట్లో.పట్టుమని పది నిముషాలు వుంటే సరిపోతుంది అని స్టవ్వు వెలిగించాను.రెండో నిముషంలో పక్కనే వుండే పళ్ళెంని అంట్లలో వేసే దానికి అటు తిరిగాను.ఇంక మర్చిపోయి వరండాలోకి వచ్చేసాను.హాయిగా వుయ్యాలలో కూర్చుని పేపరు చదువుతున్నాను.తర్వాత ఎప్పటికో మాడు వాసన వస్తుంటే అప్పుడు గుర్తొచ్చి వంటింట్లోకి పరుగులు తీసాను.ఏముంది?పాలు అన్నీ పొంగి పోయి,గిన్నె మాడి మసి అయిపోయి వుంది!
ఈరోజు మా ఎదురింటి స్నేహితురాలు వచ్చింది.ఆరు బయట చల్ల గాలికి కూర్చుని అరగంట,గంట పిచ్చాపాటి మాట్లాడుకున్నాము.సరే అని ఇంక బయలుదేరింది.సగం దూరం వెళ్ళి మళ్ళీ తిరిగి వస్తుంది.ఏమైందే?దేనికి అని అడుగుతూ ఎదురు వెళ్లాను.మాములుగా తను వచ్చినప్పుడు అంతా తాళాలో,కళ్ళద్దాలో మరిచిపోతుంటుంది.నా మాస్క్ మరిచి పోయానే అనింది.అది కూర్చున్న కుర్చీలో చూసా.ఏమీ కనపడలేదు.కింద ఏమైనా పడిందేమోనే అంటూ దాని తట్టు చూశా.ఆఖరుకు దాని ముఖానికి వుంది మాస్క్!అందరము పది నిముషాలు మా మా మతిమఱుపులకు నవ్వుకున్నాము.

భయం!అంత అవసరమా?

భయం కి పెద్ద పెద్ద కారణాలు అఖ్ఖరలేదు.పెద్ద పెద్ద పోటుగాళ్ళు అనుకునే వాళ్ళు కూడా చాలా చిన్న చిన్న విషయాలకు భయపడుతుంటారు.ఎదుటి వాళ్ళ భయం మనకు చాలా చిన్నది,అర్థం లేనిది అవిపిస్తుంటుంది.చాలా ఎక్కువ చేస్తున్నారు అని అసుకుంటుంటాము చాలా సార్లు.నా విషయానికి వస్తే నాకు చీకటి అంటే భయం లేదు.బల్లులు,పిల్లులు అంటే భయం లేదు.ఎదురుగా ఉండేది ఎవరైనా లెక్క చేయను అని పేరు.ఎంత మాటంటే అంత మాట అనేస్తాను ముందు వెనక ఆలోచించకుండా.
అలాంటిది నేను ఒక సారి ఈ భయం బారిన పడ్డాను.ఒక రోజు రాత్రి పూట నిద్రలో మంచం పైనుంచి క్రిందకు పడ్డాను.మంచి నిద్రలో ఉన్నట్లు వున్నాను.ధన్ మని పడ్డాను.అసలు ఒక క్షణం అర్థం కాలేదు.ఎముకలు విరిగాయి అనిపించింది.కడుపులో  ఏదో అతలాకుతలం అయింది అనుకున్నాను.ఒక అయిదారు నిముషాలు కదల లేక పోయాను.నోట్లోనుంచి మాట కూడా రాలేదు.ఇక అంతే అనుకున్నాను.చిన్నగా ఎప్పటికో సర్దుకోని మంచం పైకి వచ్చి పడుకున్నాను.
ఇక అప్పటి నుంచి మొదలు అయింది భయం నాకు.మంచం మీద పడుకుంటే సరిగ్గా మంచి నిద్ర పట్టేటప్పుడు మెలకువ వచ్చేస్తుంది.ఇలా ఒక రోజు కాదు,ఒక వారం కాదు,ఒక నెల కాదు.నిద్ర పోవాలంటే భయం మళ్ళీ ఎక్కడ పడి పోతానేమోనని.ఇంక ఆఖరికి నేను గోడ తట్టు పడుకోని మా అమ్మాయిని ఇవతల తట్టు పండుకోమనేదాన్ని.అంటే నిద్రలో ఒక వేళ పడ్డా గోడ అడ్డం వుంటుంది.ఇంకో తట్టు మా అమ్మాయి అడ్డం వుంటుంది.ఈ భయం పోయేదానికి ఎన్నో ఏళ్ళు పట్టింది.ఇదంతా జరిగింది నా చిన్నప్పుడు కాదు.ఏభైలలోకి వచ్చినప్పుడు.
అప్పుడు కానీ నాకు అర్థం కాలేదు ఎదుటి వాళ్ళ భయాలను తక్కువగా చూడకూడదని.

పళ్ళు ఊడటం అంత వీజీ కాదు!

చిన్నప్పుడు పళ్ళు ఊడితే కొత్తగా మంచి పళ్ళు వస్తాయన్నారు
ఇప్పుడు పళ్ళు ఊడితే టూత్ ఫెయిరీ వచ్చి గిఫ్ట్ యిస్తుంది అంటున్నారు
మనుమలు,మనుమరాళ్ళు
ఇప్పుడు నా పళ్ళు ఊడితే  డెంటిస్టులు పన్నుకు మూడు వేలు
పూర్తి సెట్టుకు ముప్పై వేలు అంటున్నారు
ఊపిరి ఆపబోయి పన్ను ఊడ పీకామని తలలు బాదుకుంటున్నారు
దిక్కు తోచని ఈ మాయదారి యమభటులు!!!

నేనెవరిని?

ఇంట్లో అందరూ తెల్లగా అందంగా వుంటారు
నేనొక్కదాన్నే సాదా సీదా
నేనెవరిని?
అన్నయ్యలు,అక్కయ్యలు ఎత్తిన పుస్తకం దించకుండా చదువుతారు
నాకేమో డాన్సులు,డ్రామాలు,ఉరుకులు,పరుగులు
నేనెవరిని?
ఇంట్లో అందరూ డాక్టర్లు,గజిటెడ్ ఆఫీసర్లు
నేనేమో చిన్నపాటి గుమాస్తాను
నేనెవరిని?
ఆఫీసులో మేనేజర్ తో అందరూ కరచాలనాలు,సలాములు
నాకైతే మేనేజరు,స్కావెంజరు ఒకటే
నేనెవరిని?
ఆడపిల్లలందరు సిగ్గుల మొగ్గలు,చిగురుటాకులు
నేనేమో కఠినంగా మగరాయుడిలాగ
నేనెవరిని?
అందుకేనేమో ఇంట్లో వాళ్ళకి black sheep of the family
బయటవాళ్ళకి fish out of water ని
భేష్!I welcome it!

అవును నేను ఆమ్మాయినే

అసలే అందగత్తెను కాను
ఇప్పుడైతే మరీను
అయినా నేను అమ్మాయినే!

అసలే ఛాయ తక్కువ
ఇప్పుడు మరీ ఎక్కువ
అయినా నేను అమ్మాయినే!

అప్పుడు పళ్ళు ఊడితే గట్టి పళ్ళు వస్తాయని ఆశ
ఇప్పుడు కట్టుడు పళ్ళదే మహర్దశ
అయినా నేను అమ్మాయినే!

అప్పట్లో నడుమును దాటే జడ
ఇప్పట్లో దాటనంటుంది మెడ
అయినా నేను అమ్మాయినే!

అప్పుడు కళ్ళలో మెరుపు
ఇప్పుడు ఒళ్ళంతా మతిమరుపు
అయినా నేను అమ్మాయినే!

అప్పట్లో నడవమంటే పరుగు
ఇప్పట్లో నడవడం ఎలాగు?
అయినా నేను అమ్మాయినే!

అప్పట్లో విల్లంబులా వంగితే గొప్ప
ఇప్పట్లో నిటారుగా నిలవాలంటే ...అబ్బ!
అయినా నేను అమ్మాయినే!

అప్పుడు అమ్మాయిని
ఆ తర్వాత అమ్మను
ఇప్పుడు అమ్మమ్మను,నాన్నమ్మను
అయినా నేను అమ్మాయినే!

లాలాజలము ఎక్కడ ఊరును?

సంవత్సరం పరీక్షలు మళ్ళీ వచ్చాయి.ఈ రోజు ప్రశ్న ఏందంటే....లాలా జలము ఎక్కడ ఊరును?ఆలోచించా.నోట్లో ఏమైనాఊరుతుందా?ఉహూ.అసలు ఊరదు.నోట్లో ఉమ్మి కదా ఉండేది.అయినా కాకుండా ఇదేమైనా మూడు నెలల పరీక్షలా?కాదు కదా.జవాబు నోరు అని వచ్చే సులభమైన ప్రశ్న వచ్చేదానికి.దీనిజవాబు బాగా కష్టమైనది వుంటుంది.బాగా ఆలోచించి రాయాలి.అసలు తొందర పడకూడదు.ఇవి ఏమీ ఆరు నెలల పరీక్షలు కాదు కడుపు,చిన్న పేగులు అని రాసేదానికి.ఖచ్చితంగా దీని జవాబు పెద్దపేగులు అయివుంటుంది.ఈ జవాబు రాస్తుంటే నా మొహంలో  గర్వంతో కూడిన చిన్న నవ్వు.ఈ దెబ్బ తో ఈ సారి మొదటి మార్క్ నాకే.ఎవరూ నా లాగా ఇంత ఆలోచించి ఇంత సరైన జవాబు రాసి వుండరు.పరీక్ష రాసి ఇంటికి వచ్చా.రాగానే ఇంట్లో వాళ్ళు ప్రశ్నలు.ఏమి అడిగారు.ఏమి రాశావు అని.వరసగా గబగబా చెప్పేసా.ఈ ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పగానే అందరూ అవాక్కయ్యారు.ఆఁ!!!అంటూ.తలలు పట్టుకున్నారు.ఇంట్లో ఇంతమంది డాక్టర్లు వుంటే నువ్వు ఈ సమాధానం రాసేది ఏందే అంటూ. లాలాజలము నోట్లో ఊరుతుందట!నాకు తెలుసు.వాళ్ళకు కుళ్ళు.నేను అన్నీ బాగా రాశానని.వీళ్ళతో ఖా కొట్టేయాలి.అసలు మాట్లాడకూడదు అని నిర్ణయించేసుకున్నా.వాళ్ళందరినీ కోపంగా ఒక సారి చూసి వంటింట్లోకి వెళ్ళా అమ్మా అన్నం పెట్టమ్మా అని అంటూ.

కప్ప పిల్లలు ఇంత ముచ్చటగా వుంటాయా?

ఒక సారి చాలా పెద్ద వానలు వచ్చాయి.పక్కన వుండే వెంకటేశ్వర స్వామి గుంట కూడా పొంగి పోయింది.నీళ్ళు అన్నీ మా ఇండ్ల ముందర నాలుగు ఐదు రోజులు నిలబడి పోయాయి.చేపలు డుబుక్కు డుబుక్కు అంటూ ఎగిరెగిరి పడుతుండేవి.అదంతా చూసే దానికి భలే ముచ్చటగా వుణ్ణింది.ఒక వారానికి నీళ్ళు అన్నీ ఇంకి పోయాయి.పొద్దున్నే లేచి చూసేటప్పటికి ఇంటి ముందర,ఆరు బయట అంతా చిట్టి చిట్టి కప్ప పిల్లలు!అన్నిటికీ బుజ్జి బుజ్జి తోకలు!అన్నీ కలగా పులగంగా ఎగురుతూ,దూకుతూ వున్నాయ్!వాటిని తప్పించుకొని ఎక్కడ కాలు పెట్టాలో అర్థంకావటంలేదు.గబుక్కున వాటి పైన కాలు వేస్తానేమో,అవి ఎక్కడ చచ్చి పోతాయో అని ఇంట్లో నుంచి కాలే బయట పెట్టలేదు కొన్ని రోజులు.గడప దగ్గర కూర్చుని వాటిని వింతగా చూస్తుండే దానిని.

అమ్మంటే అమ్మే,బాబంటే బాబే...అంతే!

ఆ రోజు రోజూ లాగానే అన్నయ్యలు,అక్కయ్యలు బళ్ళకు పోయారు.బాబు ఆఫీసుకు వెళ్ళాడు.అమ్మ వంటింట్లో వంట చేస్తుంది.నేను గడప దగ్గర కూర్చుని వీధిలో వచ్చే పోయే వాళ్ళని చూస్తున్నాను.ఇంతలో ఒక ఆయన ఇంటి దగ్గరకు వచ్చాడు.చాలా పొడుగుగా వున్నాడు.తెల్ల పంచె.తెల్ల చొక్కా వేసుకుని వున్నాడు.పాపారావు గారిల్లు ఇదేనా అని అడిగాడు.తల అడ్డంగా ఊపుతూ నాకు తెలీదు అని చెప్పాను.ఇంతలో అమ్మ గబగబా వంటింట్లోనుంచి వచ్చింది.ఎవరో నన్ను పలకరించడం వినిందో,లేక వచ్చిన వాళ్ళెవరో తెలిసి వచ్చిందో నాకు తెలియదు.అమ్మ ఏమో రామయ్యా,రారా అంటూ సంతోషంగా పిలిచింది వచ్చిన అతనిని.అక్కయ్యా అంటూ ఆయన.ఏందే దీనికి బావ పేరు తెలియదా?పాపారావు గారిల్లు ఇదేనా అంటే తల అడ్డంగా ఊపింది అని చెప్పాడు.మా మామను మొదటి సారి చూడటం అదే.అప్పుడు మన తెలివి తేటలు అలా వుండేవి.అమ్మ అంటే అమ్మ.బాబు అంటే బాబు.మరి నేను?ఏమో?తెలీదు.

అందనిఅరటి...కాయా?పండా?

చిన్నప్పుడు అరటి పండ్ల గెల తెస్తే చూరు నుంచి వేలాడే కొక్కెంకి తగిలించేవాళ్ళు.పిల్లలమందరం దాని చుట్టూ నే ప్రదక్షిణం చేసే వాళ్ళం.నాలాంటి ఆశాజీవులు ఎగిరే వాళ్ళం అందుతుందేమోనని.ప్చ్! లాభం లేదు.మాకంతాఅందేటట్లయితే అక్కడ ఎందుకు పెడతారు?తీరిగ్గా అన్నాలు తిన్న తర్వాత తలా ఒకటి ఇచ్చేవాళ్ళు.పండు చేతిలో పడేదాకా అసలు ఇస్తారా లేదా?ఇస్తే ఎప్పుడు ఇస్తారు?పచ్చిగా వుంటాయా?పండివుంటాయా?ఒకటి స్తారా?రెండేమైనా దక్కే ప్రాప్తముందా?బుర్రలో ఇన్ని ప్రశ్నలు.
ఎండాకాలంలో మిట్టమధ్యాహ్నం పెద్ద వాళ్ళందరూ నిద్రపోతుండేవాళ్ళు అలసిపోయి.చల్లగా వుంటుందని తొట్లలో నీళ్ళు పైన పోసుకునేవాళ్ళం.ఇంకా చెవుల్లోకూడా పోసుకునేవాళ్ళం.పెద్దవాళ్ళు చూస్తే అరిచే వాళ్ళు చెవినొప్పి వస్తుందని.వాళ్ళు అటు వెళ్ళగానే మళ్ళీ మొదలు మా పిచ్చిపనులు.

ఎదిగే దానికి ప్రతి ఒక్కళ్ళకీ తొందర ఎందుకో?

నాకు రెండు మూడేళ్ళు వుంటాయేమో!అప్పుడప్పుడే ఊహ తెలుస్తుంది.పొద్దుటి నుంచి ఇంట్లో హడావుడిగా వుంది.సాయంత్రం అయ్యేటప్పటికి అక్కయ్యకు పట్టు పావడా కట్టారు.పూలజడ వేసారు.కొంచెం చీకటిపడేటప్పటికి కుర్చీ వేసి దాని పైన పట్టు చీర పరిచి అక్కయ్యను కూర్చోపెట్టారు.పేరంటాళ్ళు ఒక్కొక్కరు వస్తున్నారు.నాకు అమ్మ వేసిన గౌను నచ్చలేదు.అక్కయ్య పావడా అంత బాగా లేదు.అక్కయ్యకు పూలజడ వేసారు.నాకు రెండు పిలకలు వేసారు.చిన్నదాన్ని నేనయితే నన్ను కాకుండా అక్కయ్యను కుర్చీలో కూర్చో పెట్టారు.ఎంత అవమానం!కుర్చీలో నేను కూర్చోవాలని ఏడుపు లంఘించుకున్నాను.అప్పుడే ఏం తొందరే నీకు అని వచ్చిన వాళ్ళు నవ్వడం.ఎంత చిన్నతనం!తొందరగా పెద్దయితే నన్ను కూడా కుర్చీలో కూర్చోబెడతారు అని నిర్ణయించేసుకున్నా.
ఆతర్వాత కొద్ది రోజులకు అమ్మబయటకు వెళ్లింది.దేనికో స్నానాలగదిలోకి వెళ్లాను.ఒక గిన్నెలో  కుంకుడుకాయ  నీళ్ళు,కొంచెం నురుగు కనిపించాయి.ఎప్పుడూ అమ్మే నీళ్ళు పోస్తుంది.నేను సొంతంగా తలకు పోసుకోని అమ్మకు నా తడాఖా చూపించాలని నిర్ణయించేసుకున్నాను.గుడ్డలు విప్పి అండాలో అడుగున వున్న నులివెచ్చని నీళ్ళు నెత్తి పైన పోసుకున్నాను.కుంకుడు కాయరసం తలపై పోసుకున్నాను.అది అంతా వట్టి పిప్పి.నురుగు ఎక్కడ నుంచి వస్తుంది?ఈ లోపల అమ్మ వచ్చింది ఇంత సేపటి నుంచి ఏమి చేస్తున్నావే లోపల అని అంటూ.ఒళ్ళంతా తడుపుకున్న నన్ను చూసి అరిచి,ఏంది ఈ పనులు అని ఒళ్ళు తుడిచి ఇంట్లోకి తీసుకెళ్లింది.
మనం ఎప్పుడూ ఇదే తప్పు చేస్తాము.ప్రతి చిన్న దానికీ పక్క వాళ్ళతో పోటీ పడతాము.అన్నీ కూలంకషంగా బేరీజు వేనుకోము.వాళ్ళ అర్హతలు ఏంది,మనలో లోపాలు ఏంది అని విశ్లేషించుకోము.ఎదురుగా కనిపించే ప్రతిదీ మనకు కావాలి.అఖ్ఖరలేని దంటూ మన డిక్షనరీలో ఏదీ వుండదు.మొదట ఆ దత్తి,ఆ దుగ్ధ,ఆ యావ నుంచి బయట పడితేగానీ మనం బాగు పడము.

ఇంట్లో నుంచి వెళ్ళిపోవడం అంత సులభం కాదు

చిన్నప్పుడు ఎందుకో ఇంట్లో వాళ్ళ పైన అలిగాను.ఛట్!ఇంక ఇక్కడ ఒక్క  క్షణం కూడా వుండకూడదని తీర్మానించుకున్నాను ఏక గ్రీవంగా.ఇంట్లోనుంచి బయటకు వచ్చి వీధికొస లో వుండే కొళాయి దగ్గరకు వెళ్ళాను.చాలా సార్లు దాగుడు మూతల ఆటల్లో దాని వెనక దాక్కుంటే ఎవళ్ళూ కనిపెట్టలేదు.కాబట్టి  కొళాయి వెనకల కెళ్ళి నిలబడ్డాను.ఐదు నిముషాలు అయింది,పది నిముషాలు అయింది.ఎవరూ నా కోసం వెతుకుతూ రాలేదు.కాళ్ళు నొప్పులు పుడుతున్నాయి.అన్నం తినే టైమ్ అయింది.ఆకలి అవుతుంది.ఇంత సేపైనా ఎవరూ రాలేదంటే ఇంట్లో ఎవరికీ నేనంటే ఇష్టం లేదనేగా!కాబట్టి అసలు ఇంటి కెళ్ళ కూడదని మళ్ళీ గట్టిగాఅనుకున్నా,కానీ కళ్ళన్నీ ఇంటి తట్టే చూస్తున్నాయి.
అమ్మయ్య!ఇంట్లో నుంచి అన్నయ్య బయటకు వచ్చాడు.వాడు ఇంకో తట్టు పోతున్నాడు.నేను ఇక్కడ వుంటానని తెలుసుకోవాలి కదా!అన్నయ్యకు ఏమీ తెలియదు,వీడితో ఎట్లా వేగేది?ఒక ఐదు నిముషాలు అక్కడా,ఇక్కడా వెతికి ఆఖరుకు నేను వుండే కొళాయి వెనక్కు వచ్చాడు.బుల్లెమ్మా!ఇంటికి పోదాంరా .అమ్మ అన్నానికి పిలుస్తూ వుంది అని చెప్పాడు.కడుపులో మాడుతున్నా సూక్ష్మాలకు తక్కువ లేదు కదా!నేను వెళ్ళి పోతాను.ఇంటికి రాను. నాకుకోపం వచ్చింది అని చెప్పాను.అప్పుడు అన్నయ్య ఇట్లా చెప్పాడు.బుల్లెమ్మా!ఇప్పుడు నువ్వు చిన్న దానివి కదా.నీకు ఆకలేస్తే అన్నం ఎవరు పెడతారు?నిద్ర వస్తే ఎవరు నిద్ర బుచ్చుతారు?కాబట్టి పెద్ద అయిన తర్వాత వెళదాం లే అని ఇంటికి తీసుకెళ్ళాడు.
ఇదే మూర్ఖం అంటే.ఇదే అమాయకత్వం అంటే.అమ్మ ఇంట్లో సవా లక్ష పనులతో సతమతమవుతుంటుంది.క్షణం తీరిక వుండదు.మనం పనికిరాని అనవసరపు విషయాలకన్నిటికీ అలిగేదానికీ రోజంతా ఖాళీనే.గోరంతలని కొండంతలు చెయ్యటంలో సిద్థహస్తులం.మన అమ్మ,నాన్న మనకు మంచి జీవితం ఇచ్చేదానికి అహర్నిశలు పాల్పడతారు.మనకు అవన్నీ ముఖ్యంకాదు.అమ్మ అన్నయ్యకు నెయ్యి ఎక్కువ వేసింది నాకు తక్కువ వేసింది కాబట్టి నేనంటే ఇష్టం లేదు.బాబు అక్కయ్యకు ఇష్టమైన అప్పచ్చులే తెస్తాడు ప్రతిసారీ నాకు ఏది ఇష్టమో అడగడు కాబట్టి బాబుకు నేనంటే ఇష్టం లేదు అని తేల్చేస్తాము. కానీ ఇవన్నీ మనకు పెద్ద విషయాలని వాళ్ళకు తట్టదు,మనం ఆవయసులో చెప్పలేము.కాని ఇప్పుడు తల్లితండ్రులు ఇలాంటి చిన్న చిన్న విషయాలలో బాగా అవగాహనతో వున్నారు.ఇది మంచి పరిణామం.

దోమతెరనా లేక దోమలకు నివాసగృహమా?

చిన్నప్పుడు రాత్రిళ్ళు మాకు అన్నాలు కాగానే మా బాబు పక్కలు వేసి దోమ తెరలు కట్టేవాడు.మేము పక్కలపైకి వెళ్ళగానే అన్ని తట్లు పరుపు లోకి దోపేసేవాడు దోమలు లోపలికి రాకుండా.కానీ పది నిముషాలు కాకుండానే ఏదో ఒక సాకు పెట్టుకుని బయటకు వస్తుండే వాళ్ళము.ఇట్లా ఒకటికి రెండు సార్లు లోపలికి బయటికీ తిరిగే క్రమంలో కొన్ని దోమలు లోపలకు చేరేవి.ఇంక చప్పట్లు కొడుతూ వాటిని చంపే ప్రయత్నం చేసే వాళ్ళం.అవి మూలల్లోకి దాక్కునేవి కొంచెం సేపు.అన్నిటినీ చంపేసాము అనే శునకానందంతో నిద్రకు ఉపక్రమించే వాళ్ళము.ఇంక దోమలు వాటి తడాఖా చూపించేవి.మేము నిద్రలో అటూ ఇటూ పొర్లడం.కాళ్ళూ చేతులూ విదిలించడం చేయడంతో యధేచ్చగా ఇంకొన్ని లోపలికి వచ్చేవి.బయటకు వెళ్ళే మార్గం కానరాక కసిగా మా పైన దాడి చేసేవి.కొన్ని దోమలు అయితే మూలల్లో ఏకంగా సంసారాలేచేసి గుడ్లు పెట్టేవి.మధ్యలో నీళ్ళకోసం లేచేటప్పటికి ఒక్కొక్కటి రక్తం పీల్చి పీల్చి పొట్టలు పగిలేటట్లు వుండేది.అట్లా వుండే వాటిని చంపాలన్నా అసహ్యమే.ఎందుకంటే రక్తం అంతా చేతులకంటుకుంటుంది.

మనం అప్రమత్తంగాలేకపోయినా,అలసత్త్వం ప్రదర్శించినా పరాన్నభుక్కులు మన జీవితం లోకి మార్గం ఏర్పరుచుకుంటాయి.వాటినికానీ,వాళ్ళని కానీ మన జీవితంలో నుంచి దూరంగా పంపించటం చాలా కష్టం.

ఇలానే మనం మానసికంగా ధృఢంగా లేక పోతే చెడ్డ అలవాట్లు,చెడ్డ సంపర్కాలు అలవాటు అవుతాయి.వాటిని వదిలించుకోవడం ఈ జన్మకు కుదిరే పని కాదు.కాబట్టి తస్మాత్ జాగ్రత్త.

ఘనమైన వాళ్ళను తేలికైన వాళ్ళు ఎత్తుకుంటే?

చిన్నప్పుడు మా అక్కయ్య సన్నగా,పీలగా,బక్కగా,పొట్టిగా  లింగు లిటుకులిక్కి లాగ వుండేది.నేనేమో ఘనంగా,బరువుగా,పెద్దగా,ఘన పరిమాణం,ఘన వైశాల్యం ఎక్కువగా ఒకమోస్తరు పిట్టు బస్తా లాగ వుండేదాన్ని.ఒక రోజు మా అమ్మ నన్ను ఆడించుకోమని మాఅక్కయ్యకు చెప్పింది.అది నన్ను చంకలోకి ఎత్తుకోని ఆయాస పడుతూ ఇంటి బయటకు తీసుకెళ్ళింది.దాని వల్ల ఎక్కువ సేపు నన్ను ఎత్తుకోలేక పోయింది.అప్పుడే ఒక శెట్టిగారు రెండు బియ్యం బస్తాలు రిక్షా లో వేసుకొని పోతున్నాడు.కరెక్ట్ గా ఆ రిక్షా మా ఇంటి దగ్గరకు వచ్చేటప్పటికి అక్కయ్య  చంకనుంచి జారి నేను కింద పడ్డాను రిక్షా ముందర.అక్కయ్య నేను రిక్షా కింద పడ్డానని భయపడింది.కానీ రిక్షా అతను పక్కకు తిప్పినట్లున్నాడు.అప్పటి నుంచి అక్కయ్య నన్ను ఎత్తుకునే సాహసం చేయలేదనుకుంటాను.
ఈ విషయం అన్నిటికీ వర్తిస్తుంది.మనం ఎప్పుడూ మోయగలిగే బరువే ఎత్తుకోవాలి.బాధ్యతల విషయంలో కూడా అంతే.ఎందుకంటే శక్తికి మించిన పనిని ఆద్యంతం చెయ్యలేము.సగం లో ఆపేయాల్సి వస్తే మనమూ నిరుత్సాహానికి గురి అవుతాము.మనల్ని నమ్ముకున్న వాళ్ళు నిరాశ చెందుతారు.అందరి కంటే ముందుగా మన బలాబలాలను మనమే బేరీజు వేసుకోవాలి.అంత్య నిష్టూరం కంటే ఆది నిష్టూరం మంచిది అంటారు కదా.మనం చెయ్యలేమని చెబితే వాళ్ళు చేసే వాళ్ళ దగ్గరకు వెళతారు.కనీసం వాళ్ళ పని అన్నా అవుతుంది భ్రష్టు పట్టకుండా.

చిన్నప్పుడు తప్పిపోతే!

నేను రెండేళ్ళ పిల్లగా వున్నప్పుడు తప్పిపోయానట.ఆ రోజుల్లో కూడా చిన్న పిల్లలను పట్టుకుపోయే వాళ్ళు వుండేవాళ్ళట.వాళ్ళు కాలో చెయ్యో వించేసి ముష్టి వాళ్ళను చేస్తారని పెద్ద వాళ్ళు భయపడేవాళ్ళు.ఒక రోజు మధ్యాహ్నం మాబాబు(మా నాన్న) ఇంటికి వచ్చాడు.అన్నం తినేదానికి కంచం ముందు కూర్చుంటూ యదాలాపంగ పద్మ ఏది అని అడిగాడట.ఇక్కడే ఎక్కడో ఆడుకుంటుందిలే ముందు అన్నం తినమని అమ్మ చెప్పింది.మా బాబు మొదట పద్మను చూపించమని గట్టిగా అడిగాడు.అక్కయ్య,అన్నయ్య,అమ్మ నాకోసమ పక్క ఇండ్లలో,ఎదురు ఇండ్లలో చూసారు.ఎక్కడా నేను లేక పోయేటప్పటికీ వాళ్ళకు భయం వేసింది.ఇంక అందరూ వీధిలో వెతికేదానికి బయలుదేరారు.పక్క ఇండ్లలో వాళ్ళు కూడా ఇంటి వెనకల బావి దగ్గర,నీళ్ళ తొట్టి దగ్గర,గోవిందరాజస్వామి గుడి దగ్గర,రైల్వే స్టేషన్ దగ్గరకు వెళ్లారు.ఇంటి నుంచి బయటకు నాలుగు అడుగులు వేసిన తర్వాత ఎటు వెళ్ళాలో తెలియక,ఇంటికి రావటం తెలియక రైల్వే స్టేషన్ దగ్గరకు వెళ్ళి ఏడుస్తూ వున్నాను.అప్పుడు పోలీసు ఆయన నన్ను ఎత్తుకొని నా పేరు అది అడుగుతూ వుండగా మా పక్క ఇండ్ల వాళ్ళు మా పాపేఅని చెప్పి తీసుకు వచ్చారట.
ఇప్పుడు కాదు,ఎప్పుడైన,ఎప్పటికైనా తప్పు పోవడం చాలా డేంజరు.మనం ఎక్కడికి పోతామో,ఎవరి చేతిలో పడతామో తెలియదు.మంచి వాళ్ళు అయితే తల్లి దండ్రుల దగ్గరికి చేరుస్తారు.అది కుదరక పోతే మంచిగా అయినా చూసుకుంటారు.చెడ్డ వాళ్ళ చేతిలో పడితే మన భవిష్యత్తు అంధకారమౌతుంది.ఎన్నెన్ని భయంకరమైన విషయాలు,జుగుప్సాకరమైన అనుభవాలు వింటుంటాము అట్లాంటి బాధితుల దగ్గర నుంచి.ఈ రోజుల్లో పెద్ద వాళ్ళకే దిక్కు లేదు చెడ్డ వాళ్ళ చేతుల్ల పడితే.కాబట్టి బిడ్డలను చాలా జాగ్రత్తగా కాపాడుకోవాలి మనం.

భరతనాట్యమా!భాగవత నాట్యమా!

నేను ఊహ తెలియని వయసు నుండి డాన్స్ చేసే దాన్నట.మా అమ్మ చెప్పేది.నాకు ఊహ తెలిసిన తర్వాత గూడూరులో మా ఇంటి ఎదురుగా వుండే పాండురంగ మందిరంలో  ఏ చిన్న విశేషం అయినా ఎగురుతుండేదాన్ని.మా వీధి చివరలో వేంకటేశ్వరస్వామి గుంట దగ్గరగా వుండే ఇంటికి ఆడుకునే దానికి వెళుతుండేదాన్ని.ఆ ఇంట్లో వుండే ఆయన నన్ను చూడగానే భాగవతులదానా భాగవతంఆడతావా అని ఉడకాడించేవాడు.ఇంటికి ఎవరు వచ్చినా వాళ్ళకి నా డాన్స్ బలవంతంగా చూపించేదాన్ని.ఒకసారి పరిగెత్తుతూ పడ్డాను.మోకాళ్ళు రెండూ రణాలు అయ్యాయి.చిన్నగా చెక్క కడుతూ వున్నాయి.ఈ లోపల ఇంటికి అతిథులు వచ్చారు.నా పద విన్యాసం వాళ్ళకు చూపించాలనే ఆదుర్దాలో  మోకాళ్ళ చిప్పలు పగిలి వున్నాయనే విషయమే మర్చి పోయాను.డాన్స్ చేస్తూ మోకాళ్ళ పైన కూర్చొని తాం థిత్తా తై తత్తై అంటూ మోకాలు నేలకు వేసి కొట్టాను .ఇంకేముంది?మానుతుండే గాయం మళ్ళీ రణం అయింది.ఒక్క సారిగా ఓ అంటూ ఏడుపు!చిన్నప్పుడు డాన్స్ అంటే అంత పిచ్చి ఉండేది.
ఇంట్లో ఏడ్చి భరతనాట్యం నేర్చుకున్నాను.ఒకసారి అయితే ఇంట్లో ఒప్పు కోరంటే డాన్స్ అయ్యవారు ఊరికే నేర్పిస్తానన్నాడు.కానీ నాకే భయం వేసి ఇంట్లో ఏడ్చి మళ్ళీ భరతనాట్యంలో  చేరాను.కానీ తొమ్మిదో క్లాసు తర్వాత మానేసాను.మా చిన్నాయన అయితే బాగా నేర్చుకో తల్లీ వరల్డ్ టూరు వేస్తాముఅనే వాడు.ఆఆశలు ఏమీ తీరలేదు కానీ నాకు ఇప్పటికీ భరతనాట్యం అంటే చాలా ఇష్టం.

కరోనా వేళ...అలసత్త్వమేల?

మా చిన్నప్పుడు మా అమ్మమ్మ వాళ్ళ ఊరికి ఎండాకాలం సెలవలకు వెళ్ళాము.పిల్లలకు అమ్మవారు వచ్చింది.ఆ సమయంలోనే మా మామ వాళ్ళనెలల బిడ్డను కూడా తీసుకుని వేరే ఊరి నుంచి వచ్చాడు.మా అమ్మమ్మ వాళ్ళని ఇంట్లోకి రానివ్వకుండా మా చినతాత వాళ్ళ యింట్లో వుంచింది.పాత రోజుల్లోనే మన వాళ్ళు అంటువ్యాధులు అంటే అన్నిజాగ్రత్తలు తీసుకునే వాళ్ళు.బయటనుంచి వస్తే కాళ్ళూచేతులు కడుక్కోవాలి.బడి నుంచి వస్తే బట్టలు మార్చాలి.మా అమ్మ మాకు బాగా లేకపోతే మమ్మల్ని నిమురుతూ లక్ష్మీనరసింహ!లక్ష్మీనరసింహ!అని అంటుండేది.అంటే మనకు ధైర్యం చెప్పటంఅన్నమాట మౌనంగా.పల్లెటూరి వాళ్ళు,చదువురానివాళ్ళు,పాతకాలంవాళ్ళు,పనికిరానివాళ్ళు అంటుంటాము.కనీసం వాళ్ళకుండే అవగాహన,వాళ్ళకుండే జాగ్రత్త,వాళ్ళు పాటించే శుభ్రత,వాళ్ళు రోగికి ఇచ్చే మానసిక థైర్యం మనకు లేవా?మనం పాటించలేమా?మనంఇవన్నీ పాటించాలంటే ప్రభుత్వం లాక్ డౌను పెట్టాలా?పోలీసులు లాఠీలు ఝళిపించాలా?వైద్యులు ఇంట్లోనే వుండండి,శుభ్రంగా వుండండి అని కాళ్ళా వేళ్ళా బతిమలాడుకోవాలా?మనం సంఘ జీవులం కాదా?ఈ సంఘంలో బతకడంలేదా?వేరే గ్రహం నుంచి ఊడి పడ్డామా?ఒక సారి చెపితే అర్ధంకాదా?మనంఆరోగ్య పరమైన జాగ్రత్తలు పాటిస్తూ పక్క వాళ్ళకు అవగాహన కలిపించలేమా?ప్రభుత్వం విధించే నిబంధనలు మామూలు ప్రజానీకానికి మనకు కాదు అని ఎవరికి వాళ్ళు అనుకోవద్దు.మన జాగ్రత్తే మనకు మన చుట్టూ ఉండే వాళ్ళకూ శ్రీరామ రక్ష,.

యాభైలో ఇరవై అయిదు పోతే ఎంత?

50-25=? ఇదినేను రెండో తరగతిలో వుండగా సంవత్సర పరీక్షలకు అడిగిన ప్రశ్న.పరీక్ష హాలులో దీనికే ఎక్కువ సమయం తీసుకున్నాను.మల్లగుల్లాలు పడ్డాను.జవాబు 25,35,30తేల్చుకోలేక పోయాను.చివి ఆఖరికి ధైర్యం చేసి,సక్సెస్ ఫుల్ గా 35 అని తప్పు జవాబు రాశాను.ఇంటికి వచ్చిన తర్వాత అది తప్పని,సరి అయిన జవాబు25 అని తెలిసింది.నాకు మొదటి నుంచి అదే సరైన జవాబు అని అనుమానం.కానీ ప్రశ్నలోనే జవాబు ఇవ్వరు అని నమ్మకం.అందుకని అది జవాబు గా రాయలేదు.సున్నాలో అయిదు పోతే సున్నా రాదు కాబట్టి 30 వ్రాయలేదు.ఇక మిగిలింది 35 కాబట్టి అది వ్రాశాను.మొత్తానికి తప్పు రాశాను.

ఇదే మనం ఎప్పుడూ చేసే తప్పు.కళ్ళ ముందే పరిష్కారం వున్నా గ్రహించలేము.శాస్త్రీయపరమైన విశ్లేషణ పూర్తిగా చెయ్యము.అంతా దైవాధీనంగా చేస్తాము.100%నిష్టగా ఏ పని చెయ్యము.పదిలో అయిదు పోతే అయిదు అని వ్రాసినదానిని,పక్కకు ఒకటి ఇచ్చేస్తే ఇక నాలుగే కదా మిగిలేది అని నిదానంగా ఆలోచించలేకపోయాను.అన్నిటికీ తొందరే,నిదానంగా ఒకటికి రెండుసార్లు ఆలోచించే కుదురు వుండదు.మనకు ఫలితం మంచిగా దక్కాలంటే మనం చేసే ప్రతి పనిని నియమ నిష్టలతో,నిబద్ధతలతో చెయ్యాలి.

వాసనలు —సువాసనలు

చిన్నప్పుడు నాకు సంపూర్ణ అనే ఫ్రెండ్ వుండేది.ఒకటి రెండు సార్లు వాళ్ళ ఇంటికి కూడా వెళ్లాను .ఆ అమ్మాయి చాలా మంచిది.కానీ తన దగ్గరకువెళ్ళగానే ఘాటుగా వాసన అనిపించేది.తర్వాత దానిని బాడీ ఓడర్ అంటారని తెలిసింది.అది నచ్చక ఆ తర్వాత వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళటం మానేసాను.అలా చెయ్యటం తప్పని అప్పట్లో తెలియదు.ఇప్పటికీ నాకు ఆ విషయమై గిల్టీ గా వుంటుంది.తర్వాత తర్వాత మా పిల్లలు అమ్మ వాసన నాన్న వాసన అనేవాళ్ళు.మన శరీరం నుంచి చాలా మైల్డగా వాసన వస్తుంది.అది చిన్నప్పుడు బాగా తెలుస్తుంది.అప్పుడు ఘ్రాణ శక్తి బాగుంటుందేమో పెద్దయ్యాక కంటే.
వంటలు చేసేటప్పుడు భలే వాసనలు వస్తాయి.కానీ నేను కనుక్కున్నదేంటంటే వంటల్లో ఉప్పు తక్కువ అయితే వాసనలు బాగా వస్తాయి.ఒక సారి నాకు వైరల్ ఫీవర్ వచ్చింది.అప్పటి నుంచి ఒక ఆరు నెలల దాకా కాఫీ వాసన తగిలితే కడుపులో  తిప్పేది.ఆఖరకు ఎట్లా అయ్యాను అంటే కాఫీని కళ్ళతో చూసేదానికి భయపడేదాన్ని.
ఒక సారి ఒక పార్టీకి వెళ్లాము.అక్కడ చాలా రకాల డ్రింక్స్,జ్యూస్ లు వున్నాయి.అందరూ మామిడిరసం తాగుతున్నారని నేను కూడా తెచ్చుకున్నాను.అది నోటి దగ్గరకు తీసుకెళుతుంటే ఘాటుగా వాసన వచ్చింది.ఆవాసనకు మళ్ళీ కడుపులో తిప్పటం.షరా మామూలు.నేను అది నా ఒక్క ఇబ్బంది అని తెలుసుకోలేక పోయాను.మా అమ్మాయిని పిలిచి అది చెడి పోయినట్లుంది.అందరికీ తాగొద్దని చెప్పు అని అన్నాను.కానీ మా పిల్ల ఎవళ్ళకీ చెప్పినట్లు లేదు.తర్వాత గమనిస్తే అన్నిటికంటే అదే ఎక్కువ తాగారు.
దీని పట్టి ఏమి అర్ధం అవుతుంది?మన ఆలోచనలు,మన భావాలు,మన రుచులు,మన ఇష్టాయిష్టాలు అందరికీ నచ్చాలని లేదు.ఎదుటి వాళ్ళకు నచ్చింది మనకు నచ్చాలని లేదు.అంత మందికి నచ్చిన పళ్ళరసం నాకెందుకు కడుపులో తిప్పింది?
ప్రతి విషయాన్ని గ్రహించటంలో మన దృష్టి కోణం,మన అవగాహన,మన జ్ఞానం,మన అజ్ఞానం,మన పరిధి,మనం పుట్టి పెరిగిన వాతావరణం,ఇలా చాలా విషయాలు ప్రభావితం చేస్తాయి.కాబట్టి మనం చెప్పిందే వేదం,అందరూ అది ఒప్పుకోవాలి అనుకోకూడద.అలా అనుకుంటే మనంత మూర్ఖులు ఇంకెవరూ  వుండరు.

Aacharana,anukaranaa?

Pillalu chinnappudu peddavaallu palaka ,balapam ichchi A,Aa diddisthaaru.Vaallaku yemi chesthunnaamu,yenduku chesthunnaamu,atlaa chesina daani valla laabhaalu,aa aksharaalu yendi anedi ardham kaadu.Kaani chinnagaa vaati gurinchi ardham,avagaahana,vishaya parijnaanam,visleshana vasthaayi.Raavaali koodaa.Lekapothe ardhame ledu.Ye pani koodaa manam yaanthrikangaa cheyakoodadu.Vishaya parijnaanam,visleshana lekundaa guddi gaa yeduti vaallanu anukaristhe manaku yemi oragadu,samaajaaniki yemi laabham ledu.Manam yedige koddee mana pedda vaallu yemi chesthunnaaru,yenduku chesthunnaaru,yelaa chesthunnaaru,daani poorvaaparaalu yendi,daani laabhanashtaalu yendi ane vishayam pai bereeju vesukovaali.Adi aacharana yogyam avunaa kaadaa anedi koodaa oka avagaahanaku raavaali.Manchi kaani,chedu kaani yedee guddigaa cheyyakoodadu.
Anukaranaku,aacharanaku nakkaku,naagalokaaniki unnantha thedaa vundi.Anukarana anedi manam pareekshallo choochi copy kottinatlu.Aacharana ante ichchina lekkaku,kaani prasnaku kaani reasoningtho,aa vishayam paina avagaahana tho,ardham chesukoni,prasnaku kaavaalaasinantha jawaabu ivvatam.Running race ante oka geetu daakaa parigeththamani.Anthe kaani parigesthu pothu vundamani kaadu.Manaku yekkada aapaalo,yekkada,yeppudu,yelaa modalu pettaalo thelisi vundaali.Mundara vaadu parigesthe parigettedi,aagithe aagedi cheyyakoodadu.Mana dhyeyam lo ,mana aacharanalo,mana vishaya parijnaanam lo yekkadaa lotu,lopaalu vundakoodadu.
Oka rakangaa cheppaalante anukarana anedi soulless act.Aacharana anedi manasu lagnam chesi saadhinchedi.
Okadiki moksham vachchindi manaku raavaalante yaanthrikangaa vaadu koorchunnaadani koorchovadam,kallu moosukunnaadani kallu moosukovatam,mukku moosukunnaadani mukku moosukovatam kaduna.

అన్న మాట...వున్న మాట

చిన్నప్పుడు అన్నయ్య బడికి పోతుంటే వాడి వెనకల పరిగెత్తే దాన్ని.వాడేమో గబుక్కున యేదో ఒక సందులోకి వెళ్ళి మాయమైపోయేవాడు.ఏడుస్తూ వెనక్కి వచ్చేదాన్ని.వాడు చేసేదంతా నేను చేసెయ్యాలి అని ఆశ.నేను కూడా బడికి వెళ్ళి పోవాలని ఆదుర్దా...అంతే!అక్కడ పాఠాలు చెప్తారని తెలియదు.ఆ పాఠాలు ఒప్ప చెప్పాలని తెలియదు.చెప్పకపోతే తాట తీస్తారని అసలు తెలియదు.అంతా అజ్ఞానం,అమాయకత్వం.అందుకే సగంసగం తెలుసుకుని ఊరికే ఉరకగూడదు.చూసిందే అంతా అనుకోకూడదు.దాని వెనకల వుండే అర్ధం,పరమార్థం గ్రహించాలి.బడికి వెళ్ళేదానికే ప్రాముఖ్యం యిచ్చాను గాని జ్ఞానం సంపాదించుకోలేకపోయాను.అందుకే పెద్దలు ఏదైనా చెయ్యాలంటే ముందు దాని పూర్వా పరాలు కనుక్కోమంటారు.భేషజాలు లేకుండా ఆ పని మనము సంత్రుప్తికరంగా చెయ్యగలమా లేదా అని బేరీజు వేసుకోమంటారు.అప్పుడు అయితే కార్య సాఫల్యం తప్పక అవుతుంది.

Kaartheeka maasam lo yemi cheddaamu

Kaartheeka maasam yokka viseshathalu cheppedaaniki ninna Burra Bhaskara Sarma ane Aayana vachchaadu.Pournami roju Kruththikaa nakshathram vasthundi kaabatti ee maasaaniki Kaartheeka maasam ani peru vachchindi ani cheppaadu.inkaa chaalaa vishayaalu cheppaadu.Ee maasam Sivudiki chaalaa visishtamayina nela.ee nela lo okka roju ayinaa deepam veligisthechaalaa punyam vasthundata.daaniki udaaharanagaa Gunanidhi kadha cheppaadu.Gunanidhi chaalaa chedda panulu chesthunte intlo vaallu andaru velivesthaaru.yekkadaa thindi koodaa dorakadu.Aa roju pasth vuntaadu.chippa pettukoni biksham adukkuntu vunte ,oka pedda manishi maaredu dalam aa bochche lo vesthaadu.aakharik idaa vachchindi ani visiresthe sivalingam paina paduthundi.devudki naivedyam kosam ani anni phalahaaraaalu chesi,gudi thalupulu vesthaaru.kaani ithanu aakali thattukoleka yetlano garbha gudiloki pothaadu.deepam kodi gaduthu vuntundi.andukani thana chokka chimpi aa deepam veligelaa chesthaadu.akkada prasaadaalu thintaadu.abhisheka jalam thaaguthaadu.thirigi veluthu kaaliki thalupu addam thagaladam tho padathaadu.andaru donga donga ani tharumukuntunte,gudi chuttu parugulu theesthaadu.Andaru kottina debbalaku dhvaja sthambham ku aanukoni praanaalu vidusthaadu.Aa roju kaartheeka maasam .anukokundaa chesinaa,aa rojanthaa okka poddu vundatam,theerdha prasaadaalu theesukovatam ,devudi deepaaradhana cheyyatam,gudi chuttu pradakshinalu cheyyatam,aakhariki praanaalu koodaa sivaalayam lo vadalatam athaniki moksham kaligelaa chesthundi.athane tharuvaatha janma lo Kuberud avuthaadu.uththara dikkuku adhipathi avuthaadu.alaantidi nela moththam manam nishtagaa poddunne levadam,brahma muhoortham lone subhrangaa challa neella thoti snaanam cheyyatam,devudiki archana cheyyatam,upavaasam vundatam,abhishekam cheyyatam,madigaa,suchigaa vundatam paatinchaali.Physical gaa kaakundaa,manasunu lagnam chesi devudini dhyaaninchaali.
Aayana Sivudini thelivi thakkuva devudu kaabatti athanini poojinchadam chaalaa easy annaadu.kaani aa maata naaku nachchaledu.Sivudu bholaa sankarudu.mundu venaka alochinchakundaa adigina vaallaku adigindi isthaadu.daantlo amaayakathvam vundi.yeduti manishi mana laagaane chesu alochinchadu ane nammakam vundi.aa simplicity ni oka rakangaa innonce ana vachchemo kaani,theliv thakkuva anatambaagaa ledu.kalla kapatam leka povatam thelivi thakkuva kaadu kadaa.Aayana chepna maata idi nachchindi.Bhagavanthudu manaku ichchedaani kosame ,manalanu susampanna chesedaanike  puli charmama dharisthaadu,purre chethilo pettukoni adukkuntaadu,smasaanam lo vuntaadu,gonthulo garalam pettukuntaadu ani.Ee kaartheeka maasam Vishnuvu ku koodaa mukhyam .Daamodarudu gaa athanaini kolusthaamu.
Konchem konn vishayaalu saaga theesaadu anipinchindi kaani over all gaa andarini baagaa aakattukunnaadu aayana thana pravachanaalatho.

Telugu books ki proof reading akkaraledaa?

Nenu ee madhya rndu moodu books chadivaanu.Avi Telugu books.mundu maata nunchi thudi paluku daaka spelling mistakes!Grammar mistakes,punctuation mistakes,spelling mistakes...chadivedi yentha,anchi pusthakam ayinaa,ilaa published books lo mistakes vunte chaalaa vikaarangaa vuntundi.Asalu munduku saagaalani pinchadu.Aa madhya Maharashtra lo Gnaaneswari ane saadhu u chaalaa yella mundara Bhagavadgeetha visleshana chesaadata.Adi Telugu lo naaku thelisna vaallu translate chesiublish chesaaru.Oka copy naaku dakkindi.modati page nunchi spelling mistakes!chaalaa baadha vesindi.Vaallatho ante vaallu chaalaa offnd ayyaaru.Appatike memu yentha kashta paddaamu.Meeru aa mistakes choosthunnaaru,kaani maa kashtam gamaninchaledu ani.Intha kashtapaddaaru,inkonchem kashtapadi vunte hundred percent perfection vachchi vundei kadaa.appudu yevaru point out cheyaru kadaa. Rndu rojula nunchi Ushasree gaari Bhaagavatham chaduvthunnaanu.Yaabhai pages complete chesetappatiki padi,iravai mistakes.Aayana thappugaa raasaadaa?printing press lo sariggaa set cheyaledaa?proof reading sari ayina vaallaki ivvaledaa?Idanthaa publishers moral responsibilty gaa feel ayi anthaa correct gaa vune kaani book publish cheyakoodadu kadaa. Ippudu manam mana vaallaku puraanaalu,ithihaasaalu theliyatam ledu ani baadha paduthunnaamu.Daaniki thodu devulla perlu koodaa famous publishing houses nunchi release aye books lo koodaa kanipisthunte,daanini thappu anaalaa,leka paapam anaalaa?ardham kaavatam ledu.kaabatti publishing houses publish chese mundu jaagrathathagaa okatiki rndu saarlu Telugu thelisina vaalla chetha proof reading cheyinchukunte manchidi!

Sa(ku)ni maamalu,nakka baavalu manaku leraa?

Ee lokam lo Sakuni maamalaku,nakka baavalaku kodave ledu.kokollalu.right time lo vaallanu gurthinchi doorangaa vunchagalagaali.leka pothe modatike mosam vasthundi.Sakuni cheppadaaniki Duryodhana,Dussaasanaadulaku mena maama.Gaandhaara raju.kaani kouravula daggare,thana akka daggare peruguthaadu chinnappati nunchi.champakundaa bathakanichchinadaaniki grateful gaa feel kaavaali.kaani kadupulo kuruvamsa naasanam korukuntaadu.kookati vellatho pekilinchaalani korukuntaadu.saadhisthaadu.yekkadaa kouravulaku against gaa kanipinchadu.kaani slow poison laagaa kouravula,especially Duryodhanudi manasu paadu chesthuntaadu.yekkadikakkada instigate chesthuntaadu.cunning gaa vuntaadu.he is not at all fair.Duryodhanudi lo leni poni kakshalu,kaaveshaalu,sankalu anumaanaalu rekeththisthuntaadu...paandavula paina.kayyaaniki kaalu duvbisthuntaadu.dushta alochanalu cheyyatam lo ditta.oka rakangaa Duryodhanudini mesmarise chesi thana alochanalaku anugunamgaa behave chesetatlu kanikattu vesi vunchukuntaadu. Nidaanamgaa tharachi choosthe ,manam alert gaa lekapothe mana jeevithaala loki koodaa ilaanti nakkalu,raabandulu,sanulu pravesisthaaru.manam maree amaayakangaa vunnamanuko,inka vaallaku pandage.modati saari mana indla loki,mana jeevithaala loki mohamaatangaa pravesisthaaru.manam konchem manchigaa response isthe chanuvu penchukuntaaru.manam mohamaataaniki poi bharinchaamu anuko,inka permanent gaa thishta vesthaaru.mana alochanalanu pollute chesthaaru.bad habits,bad thiniking,bad talk nerpisthaaru.annitlo vaallu controlled gaane vuntaaru.kaani manam control thappelaa choodatam lo vijayam saadhisthaaru.manam yentha affect avuthaamante,vaallu manalanu vadilipoinaa ee bad habits,polluted mind manalanu vadili pettadu,jeevithaantham. Kaabatti ilaanti vaari vishayam lo bahu paraak!

Mana aadavaallalo aunathyam

Maa babu(father)ki maa akkayyalu ante chaalaa garvamu,ante bhale mechchukunevaadu.yendukante antha chaduvukunnaa,thana allullaki manchi bhaaryalu ayyaarani.aa sathya kaalam lo Anasuya inapa guggillu vudaka bettedi yendi,naa biddalu ee kalikaalam lo koodaa inupa guggillu vudaka bedathaarani anevaadu.inapa guggillu vudaka bettatam devuderugu,biyyam lo raallu yerakundaa vandi peduthunnaaru,pallu voodi chethiki vasthunnaayi ani maa baava vaallu anevaallu.idi oorikine oka joke.anthe! Aadavaallu nijangaa sentimental fools.anni relations loki bharya role ni chaalaa ishtangaa,yentha kashtamayinaa noru medapakundaa poshisthaaru....kaadu kaadu jeevisthaaru.Mana puraanaale theesukundaamu.Seetha yedu mallela yeththu.antha sukumaarangaa perigindi.kaani bhartha adavulaku vellaalsi vasthe,vihaaraaniki vellinantha santhoshangaa bhartha venta vellindi.Anna kosam Lakshmanudu koodaa adaviki bayaluderaadu.athani bharya,Oormila bhartha nidranu thanu theesukoni,thana melakuvanu athaniki dhaaraa daththam chesindi.padhnaalugu yellu yeka bigina nidra poindi. Yendukante Lakshmanudu thana anna,vadinalanu kantiki reppa laaga choosukovaalani.Mandodari,mahaa pathivratha,Raavanaasurudi bharya.ippatiki Raavana kaashtam lanka lo kaaluthundi antaaru.ante ame ippatiki,yeppatiki muththaiduva annamaata. Mahaabhaarathaaniki vasthe Madri valla Paanduraju chanipothaadu.andukani ame sathisahagamanam chesthundi.Kunthi savathi biddalu,Nakula,Sahadevulanu,thana biddalatho samaanamgaa choosthundi.Droupadi pancha paandavulanu ,aththa korika meraku,thana bharthalugaa sweekarinchindi.she did justice to what she has accepted till the end.Gaandhaari thana bhartha puttu gruddi ani thelusukoni,athanu choodaleni lokam naaku akkaraledu ani kallaku ganthalu kattukoni bathikindi..migilina jeevitham anthaa. Parvathi Sivudi kosam ghoramayina thapassu chesindi.Sivudini yentha alarinchindante,athanu thana saga bhaagaanni ameku ichchesaadu.inthakante life partner ichche kaanuka yemi vuntundi? Savithri thana bhartha kosam Yamudithone poraadi,gelichindi. At present mana aadavaallu chese feats intha kante thakkuva yemi kaadu,nijam cheppaalante.intlo anni choosukuntaaru.bhartha,pillalu,home maintenance,money management,social relations,job,pillala chaduvulu,sports,recreations,relaxations,...ivanni kaakundaa vaalla interests.....ivanni succesful choosukuntaaru.samsaaram ante rendu chakraala bandi laantidi.rendu kadilithene adi munduku poyedi.bharya bharthalu iddaru kalisi hundred percent.andulo iddaru exact gaa fifty fifty percent vuntaarani guarantee ledu.alaantappudu aa extra burden anthaa biddalaku theliyanivvakundaa,everything is ok ane dhairyaanni bhartha,biddalaku isthu samsaraanni mundaraku gelupu baatalo nadipisthundi. Woman lo man vunnaadu.wow!man is woman!chinnappudu oka kadha vinnaanu.mogudu polam ki velli kashtapadi vasthuntaadu.athanu intiki vachchetappatiki pellaamu khaaleegaa kanipisthundi.neeku yemi pani ledu,nenu choodu yentha kashta padipothunnaanu ani antaadu.neeku alaa anipisthe repati nunchi inti pani nuvvu cheyyi,polam paniki nenu velathaanu antundi,bhartha tho aa aadadi. Ame yemo saayanthraaniki polam pani anthaa happy gaa complete chesukoni vasthundi.ee maga manishi yemi cheyyaalo,yelaa cheyyaalo,yeppudu cheyyaalo theliyaka theen thaar ayi gasa peduthu vuntaadu.andukane dont under estimate the power of woman.she can do anything and everything because patience is her plus point.

Annaa dammula anubandhaalu...arachi geepettukovataalu

Manam annadammula sakhyatha Raamaayanam lo choosthaamu.actual gaa oke thalli kanna biddalu kaakapoinaa voddikagaa,sakthyagaa vuntaaru...Rama,Lakshmana,Bharatha ,Sathrughnulu.Lakshmanudu anna kosam adavulaku velathaadu.Bharathudu annaku anyaayam jarigindani kanna thalline champedaaniki kaththi yeththuthaadu.malli annaku kopam vasthundani aagipothaadu.Dakkina raajyaanni koodaa anna perutho paalisthaadu,anna paada rakshalanu simhaasanamaina pettukoni. Ade Raamaayanam lo inko rakamaina brothers ni choosthaamu.Vali,Sugreevulani.misunderstanding,communication gap,yedutivaadu cheppedi saantham vinakundaa,preconcived notion tho thappugaa ardham chesukoni,pedda vaadu ayivundi koodaa Vali,thammudu ayina Sugreevudini desa bahishkarana chesthaadu.ippatiki thammudi bharya nu koothuru tho samaanamgaa,anna bharyanu thallitho samaanamgaa choosthaamu.kaani Vali thammudi bharyanu chera padathaadu.kaani Sugreevudu,anna koduku Angadudini yuvarajuni chesthaadu. Inka Ravanasurudi thammulla gurinchi maatlaadukundaamu.Ravanaasurudu Seetha vishayam lo chaalaa pedda thappu chesaadu.Kumbhakarnudiki thini,thongovatam,anna champu,naruku ante aadesaalanu paatinchatam thappisthe vere vyaapakam kanipinchadu,manaku.annanu Seetha vishayam lo,Ramuditho yuddham vishayam lo caution chesthaadu,kaani chivaraku anna cheppinatle vintaadu.ade Vibheeshanudu manchivaadu,kaani naaku oppurtunist anipisthundi.Raavanaasurudi gurinchi thanaku mundu nunchi thelusu.kaani annitiki sardukoni vunnaadu.severe gaa yeppudu protest cheyaledu.Ramudu tho yuddham,Seethanu thirigi Raamudiki appaginchamanatam vishayam lo konchem gattigaa annaku warning isthaadu.asalu SoorpanakhaRaavanaasurudi daggaraku vachchi ,Seetha athiloka sundari,ame neeke thagu ani bait chesetappude Soorpanakhanu,Raavanudini vaarinchi vundaalsindi.Raavanudu Seethanu yeththukochchedaaniki masterplan vesi,Maareechudi daggaraiki velle mundare gattigaa vaarinchi vundaalsindi. Raavanaasurudu maata vinaka pothe,donga laaga Ramudu daggaraku paaripoyaadu,pellaam biddalanu vadilipetti. Ravanaasurudu vaallanu champesi vunte?asalu Vibheeshanudine hathamaarchivunte?kaani pedda manasutho velliponichchaadu.vaalla anna Lanka ku raju kaagaa vundagaane Ramudu vaallu pattaabhishekam chesthe cheyinchukunnaadu.Ramudu yenni baanaalu vesinaa,thegina thalalu malli puttukosthunte,naabhilo vunde amrutha bhaandaanni chedinchamani salahaa isthaadu,Vibheeshanudu.Ramudu Vibheeshanudi help leka poinaa,Raavanaasurudini champi Seetha nu theesukellagalege vaadu.akkada andaru chanipoyaaru kanaka,Vibheeshanudike pattam katti vunde vaadu.kaani Vibheeshanudu bathakanerchinathanam,cleverness choopinchaadu. Ade Mahaabharatham kadha loki vasthe Pandavulu ayiduguru ayiduguri amsala nunchi puttina vaallu.premalu vunnaayi,kaani vaalla vaalla individuality maintain chesukunnaaru.thama thobuttuvuladi thappu anipinchinappudu velu yeththi choopaaru.dooshinchukunnaaru.ayinaa vidipoledu kalisi kattugaane kurukshethra yuddham gelichaaru,haayigaa paraalinchaaru.vaallu yentha voddika ante aakhari daaka kalisi kattu gaane vunnaaru.Ade Kouravula vishayaaniki vasthe okkadu thappisthe migilina andaru,Duryodhanudu modalukoni durmaargaanne yenchukunnaaru,buggi paalu ayyaaru. Ilaa puraanaalalo anna dammula madhya baagaa vaividhyam choopinchaaru.nijaaniki ee characters annitini manam day to day life lo choosthu vuntaamu.ideal gaa vunde brothers,practical gaa vunde brothers,kaththulu doosukune brothers,antee muttanatlu vunde annadammulu...andaru common site manaku.